اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٠ - زمانه بعثت
خداوند چنين مقرّر كرده است. به تعبير ديگر، سنّت الهى در آفرينش و تدبير جهان چنين است. چون اراده كند كارى انجام دهد اسباب آن را نيز فراهم مىآورد. از اين رو انسان مؤمن و خداشناس، هم خدا را باور دارد و هم به وجود علل و اسباب در اين جهان معترف است. خداوند هرگاه كه اراده كند باران رحمتاش را بباراند اسباب آن را؛ از تابش خورشيد و گرمى هوا گرفته تا تبخير درياها و وزش بادها را فراهم مىسازد.
همچنين هرگاه اراده كند رحمتى را براى جهانيان فرستد؛ يعنى پيامبرى را برانگيزد، اسباب و زمينههاى آن را نيز فراهم مىآورد. در بعثت حضرت محمد ٦، نخست اوضاع جهان چنان شد كه دانستيم. آن گاه در گوشهاى از جهان كه داراى آسمانى صاف، ستارگانى درخشان، هوايى آزاد و بيابانهايى گسترده بود، در سرزمينى كه ابراهيم خليلالرّحمن با نهايت خلوص و پاكى، «معبدى» براى پرستش خداى يگانه به پاكرده بود. از دودمان همان ابراهيم و از خاندانى كه به كرامت و بزرگوارى و شجاعت و پاكى شهره بودند؛ از پدرى كه در نهايت سلامتِ تن و جان و نشاط و شادابىِ روح و داراى عالىترين اخلاق و از دامن پاكِ دختر جوانى كه تندرست و مهربان و در نهايت عفاف و پاكى بود، فرزندى را كه وجود او براى جهانيان رحمت است به وجود آورد:
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ.[١] و ما تو را نفرستاديم مگر رحمتى براى جهانيان.
خداوند در آيات مربوط به امامتِ ابراهيم (ع) و تجديد بناى كعبه آورده است كه در نيايشِ پايانىاش از خداوند طلب كرد، تا ازميان ذرّيهاى كه از هر چه جز خداست روى گردانده و به خداى رو آورده و تسليم شدهاند، پيامبرى برانگيخته شود و به پاخيزد تا جانها و خردهاى آماده را با تلاوت آيات و تعليم كتاب و حكمت، بارور گرداند و بذرهاى اخلاق نيكو را در دلهاى آدميان بيفشاند:
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.[٢] پروردگارا، در ميان ايشان پيامبرى را
[١] - همان، آيه ١٠٧
[٢] - بقره، آيه ١٢٩