اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٩٤ - تويى وهاب مال و جز تو واهب
نيازمندان درگاهِ خداوند هستيد و تنها خداوند است، كه بىنياز ستوده است.
اللَّهُمَّ اغْنِنا عَنْ هِبَةِ الْوَهّابِينَ بِهِبَتِكَ، وَ اكْفِنا وَحْشَةَ الْقاطِعِينَ بِصِلَتِكَ، حَتّى لانَرْغَبَ الى احَدٍ مَعَ بَذْلِكَ، وَ لانَسْتَوحِشَ مِنْ احَدٍ مَعَ فَضْلِكَ. بارخدايا! ما را به بركت بخشش و عطايت از بخششِ بخشندگان بىنياز فرما و وحشتِ گُسستنِ ديگران را از ما، با پيوستن ما به بارگاهت، بسنده باش، تا در پرتو دهِش و عطاى تو به سوى ديگرى نرويم، و با وجودِ احسان تو از هيچ كس، نهراسيم.
برخى گفتهاند: دعا مظهر بارز حاجتمندى و عرصه ظهورِ انقطاعِ آدمى؛ گسستنِ خلق و پيوستن به حق است. امام سجاد (ع)، كه از آموزگارانِ بزرگ توحيد و از پردهدارانِ حرمِ سِتْرِ خداست، در اين فراز زنده و شورانگيز، با زبانى برتر از آن كه در بيان گنجد، درهاى بسيارى از معارف نابِ توحيدى را، به روى ما خاكيان گشوده است. با اين تعبيرهاىِ طربانگيز، هم عجز ما آدميان را در برابر خداوند كريم، مىنماياند و هم مىآموزد كه هرچه هست، از خداوند است، و غنا و استغناى آدمى و هر آفريده ديگر، تنها از اوست. و همه چيز، در نهايت، به او باز مىگردد. همچنان كه همه چيز از او آغاز شده است.
آشكار و نهان، اوست و هموست كه به هر چيزى داناست: «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيءٍ عَلِيمٌ».[١] و رستن از هر گزندى به دستِ اوست و دست يافتن به هر نعمتى، به احسان اوست:
وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنتَهَى. وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا. وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى. مِن نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى. وَأَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى.
وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَأَقْنَى[٢] و پايان و بازگشت [همگان] به سوى پروردگار توست. و اوست كه بخنداند و بگرياند. و اوست كه بميراند و زنده كند. و اوست كه دو گونه: نر و ماده بيافريند، از نطفهاى، آنگاه كه در رحم ريخته شود و بر اوست آفرينش ديگر- آفرينش نو هنگامِ رستاخيز. و اوست كه بىنياز گرداند و سرمايه بخشد.
بر اين اساس، بايد تنها از او خواست و به او، دلخوش بود و با او، انس گرفت و به
[١] - حديد، آيه ٣
[٢] - نجم، آيه ٤٢- ٤٨