اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٩٣ - تويى وهاب مال و جز تو واهب
و زمين كيست؟ بگو: خداوند؛ بگو: آيا در برابر او سرورانى گزيدهايد كه هيچ سود و زيانى براى خويش در اختيار ندارند؟ بگو: آيا نابينا و بينا برابر است؟ يا تاريكيها با نور برابرند؟ يا براى خداوند شريكهايى تراشيدهاند كه همانندِ آفرينشِ او را آفريدهاند و [اين] آفرينش بر آنان مشتبه شده است؟؛ بگو خداوند، آفريننده هر چيز است و اوست كه يگانه دادفرماست.
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمواتِ والْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ.[١] به راستى، پروردگارتان، همان خداوند است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد سپس بر اورنگِ [پادشاهى و فرمانروايى جهان] استيلا يافت. شب را بر روز مىپوشاند- كه آن را شتابان مىجويد و خورشيد و ماه و ستارگان را رام فرمانِ خويش، آفريد؛ آگاه باشيد كه آفرينش و فرمان، او راست؛ بزرگوار است خداوند پروردگارِ جهانيان.
بنابراين، هر فاعل و سببى، حقيقت و هستى خويش و تأثير در فاعليّت خود را، از او دارد و قائم به اوست؛ يعنى آن چه خداوند بخواهد، همان است: «مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ»[٢] و لامُؤثِّرَ فِى الْوُجُودِ الّا اللَّهُ. بالاتر، اين كه سراسر هستى را، تنها يك موجود، پر كرده است و آن خداى تعالى است: اللَّهُ نُورُ السَّمواتِ وَالْأَرْضِ.[٣] خداوند، نور آسمانها و زمين است. و ما سوى، در قياس با او، هيچِ هيچاند؛ همه از اوست و اگر نيك بنگرى، همه اوست. به همين دليل، هيچ موجودى در برابر خداوند نمىتواند كوس استقلال بزند:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ.[٤] اى مردم! شما
[١] - اعراف، آيه ٥٤
[٢] - كهف، آيه ٣٩
[٣] - نور، آيه ٣٥
[٤] - فاطر، آيه ١٥