كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلْنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ.[١] شما بهترين امّتى هستيد كه براى مردمان پديدار شده‌ايد، كه به كارهاى پسنديده فرمان مى‌دهيد و از كارهاى زشت و ناپسند باز مى‌داريد و به خداى ايمان داريد.

دليل بهتر و برتر بودنِ مسلمانان، اين است كه با دو فريضه بزرگ اجتماعى «امر به معروف» و «نهى از منكر»، كه در هيچ يك از امّت‌هاى پيشين با اين وسعت نبوده است، براى خدمت به جامعه انسانى بسيج شده‌اند.

ويژگى دوّم، اين كه ما را بر منكران خود؛ همانان كه در برخورد با فراخوانِ توحيد و دعوتِ به ايمان خيره سرى و ستيزندگى كرده به انكار پيامبران برخاستند، گواه گرفته است: وَ جَعَلْنا شُهدآءَ على مَنْ حَجَدَ. اين فراز از سخن امام (ع) اشاره است به آموزه شهادت كه از معارف ناب و والايى است كه در قرآن كريم به تكرار بدان پرداخته شده است:

وَكَذلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً.[٢] و اين چنين شما را امّتى ميانه- معتدل، راست، بهين، برگزيده- ساختيم تا بر مردمان گواه باشيد و پيامبر بر شما گواه باشد.

فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِن كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى‌ هؤُلَاءِ شَهِيداً.[٣] پس چگونه خواهد بود آنگاه كه از هر امّتى گواهى بياريم و تو را بر اينان گواه آريم.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ.[٤] و [ياد كن‌] روزى را كه از هر امتّى گواهى برانگيزيم، آنگاه به كسانى كه كافر بودند نه اجازه [سخن گفتن‌] دهند و نه از آنها خواهند كه عذر خواهى كنند- يا كارى كنند كه خداى از آنها خشنود گردد؛ زيرا كه آخرت سراى تكليف نيست.

وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِي‌ءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ‌

[١] - آل عمران، آيه ١١٠

[٢] - بقره، آيه ١٤٣

[٣] - نساء، آيه ٤١

[٤] - نحل، آيه ٨٤