اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٢٧٠ - صحابه محمد
امام سجاد (ع) با تعبير دلنشين و طربانگيزِ «اللَّهُمَّ وَ اصْحابُ مُحَمَّدٍ ...»، كه اضافه «اصحاب» به «محمّد» تشريفى و بيانگر منزلتِ والا و بىمانندِ مردان و زنانى است كه در غربت اسلام دعوت توحيد را اجابت كردهاند، از ياورانِ عقيدتى و ايمانى آن بزرگوار ياد كرده و با برشمردنِ پارهاى از ويژگىهاى ممتازشان خاطراتِ شيرين و درسآموزِ زندگىِ پرصلابت و كريمانه و عزيزانه شمارى از مؤمنان پيشتازِ نخستين را بازگو كرده است. اين ويژگيها عبارتند از:
١- مؤمنانى بودند كه همنشينى با آن حضرت را نيكو پاس داشتند: الَّذِينَ احْسَنُوا الصَّحابَةَ.
٢- آنگاه كه اسلام در نهايت ضعف و غربت مىزيسته و داراى هيچگونه قدرتى نبوده:
چه قدرت سياسى و چه قدرت نظامى و چه قدرت اقتصادى؛ بلكه همه اينها بر ضدّ اسلام بودند. در يارى وى به مهاجرت و جهادى بس شايسته دست زدند و او را از جان و دل حمايت كردند: وَ الَّذِينَ ابْلَوُا الْبَلاءَ الْحَسَنَ فى نَصْرِهِ، وَ كانَفُوهُ».
٣- با آغوش باز، شتابناك و بىدرنگ، به استقبالش رفتند: اسْرَعُوا الى وِفادَتِهِ.
٤- چون حجتهاى رسالت خويش و نشانههاى حقانيّت دعوت خود را به آنان ابلاغ كرد، دعوتش را پذيرفتند.
٥- در راه آشكار ساختن سخن و آييناش، حتّا از همسران و فرزندانِ خويش بريدند:
فارَقُوا الْازواجَ وَ الْاولادَ فِى اظْهار كَلِمَتِهِ.
٦- در راهِ تحكيمِ مبانىِ نبوّت و تسديد رسالت، با پدران و فرزندان خود جنگيدند و در سايهسارِ بركت وجودش بر دشمن پيروز شدند: قاتَلوا الْآباءَ وَ الْابْناءَ فِى تَثْبِيتِ نُبُوّتِهِ وَ انْتَصَرَوُا بِهِ.
٧- عاشق بىقرار و دلبرده او بودند، دل در گروِ محبت او داشتند و در دوستىاش به تجارتى پرسود و بىزيان اميد بسته بود: كانُوا مُنْطَوِينَ عَلى مَحَبَّتِهِ، يَرْجُونَ تِجارَةً لَنْ تَبُورَ فِى مَوَدَّتِهِ.
٨- عشيرهها و قبيلههاشان، آنگاه كه به دستاويزِ مهرش چنگ زده و به او پيوستند، از ايشان بريدند: هَجَرَتْهُمْ الْعَشائِرُ اذْ تَعَلَّقُوا بِعُرْوَتِهِ.