آخرين انقلاب قرن - زارع، عباس - الصفحة ٢٧٧ - گفتار چهارم چالش ها و بايسته ها

آيت الله گلپايگانى و آيت الله اراكى نبودند و بعد از فوت اين ها هم باز مراجع

تقليد مقبول و غيرمقبولى بودند كه از نظر علمى، استاد آقاى خامنه اى محسوب مى شدند.

مراجع موجود هم اگر نگوييم همگى از حيث فقهى برترى دارند، دست كم، خودشان را برتر

از آقاى خامنه اى مى دانند. نهايت اين كه بگوييم سطح فقهى آقاى خامنه اى در عداد

آقايان مراجعى است كه الآن در قم هستند. با اين وصف، مسلماً آيت الله خامنه اى اگر

نظرات تحول گرايانه اى مثل نظرات امام داشته باشند نمى توانند ابراز كنند; زيرا با

عكس العمل شديد روحانيت مواجه مى شوند. امام با آن موقعيت تثبيت شده و مزيت هايش،

از طرف علماى هم عصر و هم قطارهاى خود مورد اشكال بود و اگر نبود قدرت حكومتى امام،

مسلّماً امام با اين فتواهايى كه در مورد شطرنج، مسائل زنان و در مورد موسيقى داد،

از كسانى بود كه خيلى مطرود شده بود و همه از ايشان برمى گشتند و در تاريخ فقه شيعه

به عنوان آدم شاذّى كه «لايعبأ به» و «لايعتنابه» از او نام برده مى شد! و قطعاً

كسى پيروى از فتواى امام نمى كرد; چنانكه هنوز هم شما در افتاهاى مراجع تقليد در

رساله ها مى بينيد كه موسيقى را مطلقاً حرام مى دانند، يا ريش تراشى و بازى شطرنج

را مطلقاً حرام مى دانند. پس توقع اين كه آيت الله خامنه اى بتوانند آن تحولى را كه

امام شروع كرده بود ادامه بدهند، نابجاست. ساير آقايان هم كه از نظر فكرى پيشرفته

هستند، نظير آيت الله منتظرى كه به نظر من آن تفكر نو و پيشرفته را دارند، ديگر

مطرح نيستند و مشكل سياسى دارند امثال آقاى جناتى هم شما مى بينيد كه بندگان خدا در

حوزه منزوى و مهجور هستند، گرچه حرف هايشان را مى زنند. البته همين حرف هايى كه از

امثال آقاى جناتى يا محقق داماد و ديگر طلبه هاى جوان تر زده مى شود، بارقه هاى

اميدى است كه در آينده بتوانند راه امام را ادامه دهند. در عين حال بايد بگويم كه

كار امام را ما نمى توانيم انجام دهيم; من در يك سرى از مقالاتى كه در روزنامه، در

زمينه موسيقى و شطرنج و مسائل مختلف، تحت عنوان فقه متطور نوشتم، با اين كه امام در

حيات بودند و من هم مطالبم را بر مبناى فتاوى ايشان مى نوشتم، اما آقاى بجنوردى كه

آن روز عضو شوراى عالى قضايى بود، به من گفتند مطالبى كه شما مى نويسيد بسيار عالى

است، ولى عليه شما صحبت مى كنند. گفتم بالاتر از اين را امام گفته و من به دنبال

امام حركت مى كنم. ايشان به نكته خوبى اشاره كرد كه امام كوه است و كسى نمى تواند

به او لطمه بزند، ولى ماها را مى زنند! البته اكنون خود آقاى بجنوردى در اجتماع حرف

هايى مى زند، ولى به هر حال ماها نمى توانيم آن اثر را بگذاريم. اشكال كار ما، هم

سياسى است و هم سنتى. يعنى اگر آيت الله خامنه اى بخواهند اين تحول امام را ادامه

بدهند هم اشكال سنتى