آخرين انقلاب قرن - زارع، عباس - الصفحة ٩٥ - گفتار چهارم انقلاب آرمان شيعه، امام خمينى و حكومت اسلامى
مثلا مرحوم نراقى طرفدار ولايت مطلقه فقيه بود، ولى كجا قيام كرده است؟ او هم مثل
ساير مجتهدين بود و يا ديگران نيز همين طور. فكر و انديشه بود، ولى عمل و اقدام
تقريباً در بين علما و مراجع در كار نبود. قيام مشروطيت همان گونه كه عرض كردم در
حد يك نوع اصلاح بود كه تا حدودى احكام اسلام رعايت شود و بيش از اين نبود.
اين بحث شما چه نسبتى با آن بيان اولتان مى يابد كه وقتى به تاريخ شيعه نظر مى
كنيم، چنين مى يابيم كه شيعه به دنبال چنين آرمانى است...!.
صحيح است; آن فكر ـ يعنى فكر حكومت اسلامى ـ نه فقط در شيعه، بلكه در كل
مسلمين وجود داشته; يعنى در سويداى دل ها حضور داشته است. در عين حال، همين علمايى
كه عرض كردم مى گفتند بايد سكوت كنيد.اگر از همان ها مى پرسيديد كه آيا نبايد حكومت
اسلامى داشت، پاسخ مى دادند چرا، اسلام حكومت دارد، امام زمان مى آيد حكومت اسلام
را برپا مى كند. پس اصل و بنياد اين انگيزه كه حكومت بايد اسلامى باشد ـ به ويژه از
نظر شيعه ها حكومتى كه صد در صد اسلامى و منتسب به ائمه باشد ـ وجود داشته و اين حد
به نظر من زمينه اصلى است; امروزه در عالم اسلام هر جا كه حركت هاى اسلامى براى
تشكيل حكومت رخ مى دهد، از همين زمينه فكرى اصلى كه در اسلام وجود داشته استفاده مى
كند. من قبول دارم و منكر نيستم كه ميان آن زمينه اصلى و انگيزه درونى، تا اين نقطه
كه تفكرى منسجم پيدا شود مبنى بر اين كه بايد حكومت تشكيل داد و حكومت را بايد فقيه
جامع الشرايط تشكيل دهد شكل بگيرد و فقيهى پيدا شود و قيام كند، فاصله بسيار است.
ولى بايد توجه داشت كه مثلا استعمارگران و پاره اى از غرب گرايان و ملى گرايان مى
گويند اسلام اصلا حكومت ندارد، حكومت مربوط به عالم سياست است و ربطى به اسلام
ندارد; شنيده ام كه مهندس بازرگان هم اين اواخر هم گفته اسلام كارى به حكومت و
سياست نداشته است. ولى آيا متدينين «بما هم متدينين»، چه عموم مسلمانان و چه خصوص
شيعه ها، چنين چيزى گفته اند و يا مى توانند بگويند؟بنابراين، اسلام در اعتقاد
مسلمانان حكومت داشته است; حكومت عادله اى كه اجراى احكام اسلام را تضمين كند. سنى
ها روى موازين خودشان فرد صالحى را كه علم و تقوا و صلاحيت سياسى داشته، حاكم مى
شناختند و شيعه ها نيز ظهور امام زمان را تحقق آن تلقى مى كردند. امام هم توانست
اين فكر را به اينجا برساند كه فقيه جامع الشرايط هم مى تواند حكومت تشكيل بدهد.
طبعاً اگر آن زمينه ها نبود اين فكر به نتيجه نمى رسيد; چنانكه هيچ كس از علماى
اسلام تاكنون نگفته است كه اسلام حكومت ندارد و يا اسلام به سياست كارى ندارد. اين
را كسانى مى گويند كه سروكارى با اسلام ندارند. همچنين