اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٦٩ - دليل سوّم صحيحى

آيا همه اين شرايط، در صحت، دخالت ندارد؟ خصوصاً قسم اخير- يعنى قصد قربت- آيا قوام عبادت به قصد قربت نيست؟ صحيحى مى‌گويد: اين دو قسم اخير از شرايط، در تسميه دخالت ندارد. اگر ما اين را تحليل كنيم معنايش اين است كه شارع، در مقام تسميه، از روش عقلاء تخطّى كرده و خودش روش جديدى را اتّخاذ كرده است و بعضى از شرايط را در تسميه دخالت نداده است. براساس اين مبنا اگر كسى بگويد: «نماز من بدون قصد قربت بوده است»، صحيحى مى‌گويد: «اين كلمه نماز، حقيقت است زيرا قصد قربت جزء شرايط قسم سوّم است و دخالتى در مسمّى ندارد. و اين استعمال، حقيقى است».

ولى اگر گفت: «نماز من بدون فاتحةالكتاب بوده است، مى‌گويند: «اين استعمال، مجازى است زيرا فاتحةالكتاب، جنبه جزئيت دارد و جزء، در مسمّى دخالت دارد و با نبودن يك جزء، اطلاق صلاة به نحو حقيقت نيست». آيا كسى مى‌تواند اين حرف را بپذيرد؟ نتيجه بحث در ارتباط با ادلّه صحيحى‌ها از آنچه گفته شد معلوم گرديد كه هيچ‌يك از ادلّه صحيحى‌ها نتوانست قول آنان را ثابت كند.