آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٨٤ - تعميم نصاب ربع دينار به هر مال مسروقهاى

رواياتى در مورد فواكه و سبزى‌ها، طير و سنگ مرمر است كه بايد به آن‌ها رسيدگى كنيم.

١- وبإسناده عن محمّد بن عليّ بن محبوب، عن أحمد بن عبدوس، عن الحسن بن عليّ بن فضّال، عن أبي جميلة، عن الأصبغ، عن أمير المؤمنين عليه السلام قال: لا يقطع من سرق شيئاً من الفاكهة، وإذا مرّ بها فليأكل ولا يفسد. [١]

فقه الحديث: امير مؤمنان عليه السلام فرمود: اگر كسى از ميوه‌ها سرقت كند، دستش قطع نمى‌گردد؛ كسى كه به ميوه‌ها مرور كند، مى‌تواند بخورد؛ ولى حقّ از بين بردن آن‌ها را ندارد.

توجيه روايت: ذيل حديث قرينه‌اى است بر اين كه مقصود ميوه‌اى است كه در حرز نباشد؛ ميوه باغى كه در و ديوار ندارد؛ وگرنه اگر باغ داراى حصار باشد، معنا ندارد بگويد:

به عنوان اكل مارّه اشكالى نيست.

به عبارت ديگر، يك بار ميوه را از داخل حرز سرقت مى‌كند؛ به اين صورت كه درب باغ را مى‌شكند و يا قفل آن را باز مى‌كند؛ اين معنا با ذيل روايت تناسب ندارد. ذيل روايت بيانگر اين معنا است كه از ميوه‌اى كه در مسيرش هست و بر آن مرور مى‌كند، مى‌تواند بخورد؛ امّا حقّ بردن آن را ندارد؛ از اين رو، اگر چنين كارى را انجام داد، قطع دست درباره‌ى او نيست.

بنابراين، اين روايت، بر فتواى ابوحنيفه دلالتى ندارد. او مى‌گويد: بر دزدى ميوه اگر تمام شرايط موجود باشد، حدّ قطع نيست؛ در حالى كه روايت فقط صورت عدم حرز را بيان مى‌كند.

٢- محمّد بن يعقوب، عن عليّ بن إبراهيم، عن أبيه، عن النّوفلي، عن السكوني، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: لا قطع في ثمر ولا كثر- والكثر شحم النخل-. [٢]

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥١٧، باب ٢٣ از ابواب حدّ سرقت، ح ٥.

[٢]. همان: ح ٣.