آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ١٣ - بررسى روايات سرقت كودك

يسرق، قال: يعفى عنه مرّة ومرّتين ويعزّر في الثّالثة فإن عاد قطعت أطراف أصابعه، فإن عاد قطع أسفل من ذلك. [١]

فقه الحديث: در اين صحيحه، عبداللَّه بن سنان از امام صادق عليه السلام در مورد كودكى كه دزدى كرده است، مى‌پرسد. امام عليه السلام در پاسخ فرمود: مرتبه‌ى اوّل و دوّم عفو مى‌شود.

- (تعبير «يعفى عنه مرّة أو مرّتين»، تعبير خوبى نيست؛ زيرا، معلوم نيست آيا حاكم يك‌بار و دوبار را مى‌تواند عفو كند، يا عفو كردن بر او واجب است؟ اين عبارت موهم تخيير است؛ زيرا، اگر عفو واجب باشد، كلمه‌ى «مرّة» لغو خواهد بود. از دنباله‌ى روايت و نقل صاحب جواهر رحمه الله استفاده‌ى تخيير مى‌گردد. به هر حال، تخيير در عفو يا تعيين عفو در مرتبه‌ى دوّم با روايات ديگر تنافى دارد)-.

در مرتبه‌ى سوّم تعزير مى‌شود؛ در مرتبه‌ى چهارم سر انگشتانش قطع، و در مرتبه‌ى پنجم از قسمت پايين‌ترش مى‌برند.- (اين تعبير با قطع از بند دوّم و يا از ريشه‌ى انگشتان ملايمت دارد. بنابراين، روايت ظهورى در قطع از ريشه‌ى انگشتان ندارد)-.

اين روايت بر فتواى مرحوم شيخ در نهايه‌ دلالت ندارد؛ زيرا، وى عفو را در مرتبه‌ى اوّل، و تعزير را در مرتبه‌ى دوّم مى‌گويد؛ در حالى كه روايت، در مرتبه‌ى اوّل و دوّم بر عفو دلالت دارد و تعزير را به مرتبه‌ى سوّم اختصاص مى‌دهد. شيخ طوسى رحمه الله در اين مرتبه حكّ انامل را مى‌گويد؛ و روايت، در مرتبه‌ى پنجم بر قطع پايين‌تر از سر انگشتان دلالت دارد، در حالى كه مرحوم شيخ رحمه الله مى‌گويد: «قطع كما يقطع الرجل»؛ يعنى قطعى كه در شخص بالغ پياده مى‌شود، در مورد كودك نيز جارى مى‌گردد.

٢- وعنه، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن حمّاد بن عثمان، عن الحلبي عن أبي عبداللَّه عليه السلام، قال: إذا سرق الصّبي عفي عنه، فإن عاد عزّر، فإن عاد قطع أطراف الأصابع، فإن عاد قطع أسفل من ذلك. [٢]

فقه الحديث: در اين صحيحه، امام صادق عليه السلام فرمود: اگر كودكى دزدى كرد، بخشيده‌

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٢٢، باب ٢٨ از ابواب حدّ سرقت، ح ١.

[٢]. همان، ص ٥٢٣، ح ٢.