آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤١٨

[حكم أخذ المال بغير المحاربة]

[مسألة ١٢- لو أخذ المال بغير محاربة لا يجري عليه حكمها، كما لو أخذ المال وهرب، أو أخذ قهراً من غير إشهار سلاح، أو احتال في أخذ الأموال بوسائل كتزوير الأسناد أو الرسائل ونحو ذلك، ففيها لا يجري حدّ المحارب ولا حدّ السارق، ولكن عليه التعزير حسب ما يراه الحاكم.]

حكم گرفتن مال به غير از محاربه‌

اگر كسى مال مردم را بدون محاربه بگيرد، احكام محارب بر او جارى نمى‌شود؛ مانند اين كه مال مردم را چاپيده و فرار كند، يا با زور و قهر بدون اسلحه‌كشى، آن را بگيرد، و يا با حيله و كلك و جعل اسناد و نامه و مانند آن مال مردم را بالا مى‌كشد. چنين فردى موضوع حدّ محارب و حدّ سارق نيست؛ بلكه به هر چيزى كه حاكم مصلحت مى‌بيند، او را تعزير مى‌كند.

وجوه اخذ عدوانى مال مردم‌

در بحث‌هاى گذشته حكم فردى را كه مال مردم را از راه سرقت يا محاربه ببرد، به طور مفصل بررسى نموديم. در اين فرع بحث در مورد حكم آخذ مال مردم به غير طريق محاربه و سرقت است.

١- عنوان «مستلب» از سلب مشتقّ شده است. و به فردى گفته مى‌شود كه در روز روشن مالى را از دست كسى مى‌ربايد و فرار مى‌كند. مانند افرادى كه در اطراف بانك كمين كرده، وقتى فردى با دسته‌اى اسكناس خارج مى‌شود، چنگ مى‌زنند و كيف پول را برداشته و مى‌گريزند.

٢- عنوان «مختلس» بر فردى اطلاق مى‌شود كه از غفلت صاحب مغازه استفاده مى‌كند و چيزى را برمى‌دارد. مثلًا وقتى پشت كاسب به سمت اوست، دست در صندوق برده و مقدارى پول برمى‌دارد.