آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٣٣٥ - خروج «ردء» از عنوان محارب

اسلحه‌اى نكشيده و تهديدى نكرده و مردم را نترسانيده است؛ لذا، تعريف محارب بر او صادق نيست. او فقط وسيله‌ى خبررسانى قطّاع الطريق است.

خروج «ردء» از عنوان محارب‌

«ردء» در لغت به معناى ناصر و مُعين است؛ و در باب محارب به افرادى مى‌گويند كه در جمع‌آورى اموال، راهزنان را يارى مى‌كنند، بدون اين كه اسلحه‌اى بكشند يا كسى را بترسانند. فقط كارشان حمّالى و حفاظت از اموال است. لذا، بر اين گروه نيز تعريف محارب صادق نيست.

سؤال: هرچند تعريف محارب بر «طليع» و «ردء» صادق نيست، امّا آيا اين دو گروه مفسد فى الارض نيستند؟ در صدق اين عنوان نيازى به تجريد اسلحه و اخافه‌ى مردم نيست، كسى كه براى قافله خبرچينى مى‌كند يا به جمع‌آورى اموال مردم پس از راهزنى مى‌پردازد، مصداق «مفسد فى الأرض» است.

جواب: در تطبيق عنوان «مفسد فى الأرض» بر «طليع» و «ردء» بحثى نيست؛ زيرا، در گذشته گفتيم: نسبت «مفسد فى الأرض» و «محارب» عموم و خصوص مطلق است؛ يعنى هر محاربى مفسد فى الأرض است، ولى هر مفسد فى الأرضى محارب نيست. امّا بحث ما الآن در محارب است و نه مفسد فى الأرض؛ مى‌خواهيم ببينيم آيا عنوان محارب بر اين دو نفر صادق هست يا نه؟

شاهد اين مطلب، طرح خصوصيّات محارب از تجريد يا تجهيز سلاح، اخافه‌ى مردم، تساوى بين مرد و زن و مانند آن است. اگر موضوع بحث مفسد فى الأرض بود، نيازى به طرح اين خصوصيّات نبود.

به بيان ديگر، «مفسد فى الأرض» دايره‌ى وسيعى دارد؛ سرقت، زنا، لواط، شرب خمر و ... را شامل مى‌گردد. يعنى تمام عناوينى كه موضوع حدّ را مى‌سازند، از مصاديق «مفسد فى الأرض» هستند. «تطبيق عنوان مفسد فى الأرض» بر آن‌ها سبب نمى‌شود كه ما آن عناوين را يكى يكى و به‌طور مستقلّ مطرح نكنيم. بنابراين، از محارب نيز كه يكى از مصاديق آن است، به طور مستقلّ بحث مى‌شود. طليع و ردء هرچند هر دو عمل حرام و از