آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٣٧٧ - بررسى اقوال فقها

مى‌شود، بيدار بودن صاحب خانه يا خواب بودنش براى او فرقى نمى‌كند و به تعبير مرحوم محقّق رحمه الله متغلّبانه وارد خانه مى‌شود، [١] و سارقى كه مخفيانه با استفاده‌ى از تاريكى شب مرتكب دزدى مى‌شود و كوشش مى‌كند صاحب خانه بيدار نشود، معمولًا سلاحى همراه ندارد.

بنا بر اين تعريف، تفصيلى كه امام راحل رحمه الله داده‌اند، تمام است؛ زيرا سارقى كه مسلّح وارد خانه مى‌شود تا اموال صاحب خانه را ببرد از مصاديق محارب است، ولى سارقى كه بدون اسلحه وارد مى‌شود، از مصاديق محارب نيست؛ زيرا، وجود سلاح به معناى خاصّ يا عامش كه شامل سنگ و چوب و عصا هم شود، در حقيقت معناى محارب دخالت دارد.

مرحوم محقّق رحمه الله مى‌فرمايد: «اللصّ محارب، فإذا دخل الدار متغلّباً كان لصاحبها محاربته». [٢] ظاهر عبارت اين است كه تغلّب در معناى لصّ دخالت دارد؛ يعنى سارقى كه متغلّب و متّكى بر سلاح است؛ نه آن كه لُصّ دو نوع باشد: لصّ متغلّب و لصّ غير متغلّب.

اگر بگوييم: لصّ معناى عامى دارد به‌گونه‌اى كه هم مصداق محارب و هم غير آن، هر دو را شامل مى‌شود، آيا با استفاده‌ى از روايات مى‌توان گفت: لصّ حكم محارب را دارد؛ هرچند مصداق محارب هم نباشد.

وعنه، عن محمّد بن يحيى، عن غياث بن إبراهيم، عن جعفر، عن أبيه عليهما السلام، قال: إذا دخل عليك اللُصّ يريد أهلك ومالك فإن استطعت أن تبدره وتضربه فابدره واضربه، وقال: اللصّ محارب للَّه‌ولرسوله فاقتله، فما منك منه فهو عليّ. [٣]

فقه الحديث: در اين موثّقه امام باقر عليه السلام فرمود: اگر دزدى به خانه‌ى شما داخل شد كه نظر به مال و اهل تو داشته باشد- لازم نيست نظر به هر دو داشته باشد؛ نظر به يكى نيز كافى است- اگر قدرت داشتى بر او سبقت بگيرى و او را بزنى، اين كار را انجام بده. سپس‌

[١]. شرايع الاسلام، ج ٤، ص ٩٦٠.

[٢]. همان.

[٣]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٤٣، باب ٧ از ابواب حدّ محارب، ح ٢.