آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ١٦٨ - مستند قول شيخ صدوق رحمه الله

الحسن بن محبوب، عن أبي ايّوب، عن الفضيل، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام عن الطرّار والنبّاش والمختلس، قال: لا يقطع. [١]

فقه الحديث: از امام عليه السلام از حكم طرّار و نبّاش و مختلس پرسيده مى‌شود؛ و آن حضرت مى‌فرمايد: دست هيچ كدام را قطع نمى‌كنند.

تذكّر: در حاشيه‌ى‌ وسائل الشيعة گفته‌اند: اين روايت هيچ ربطى به روايت فضيل ندارد؛ بلكه روايت عيسى بن صبيح است كه به عنوان روايت دهم اين باب و روايت چهارم باب سيزدهم آورده است. از اين‌جا معلوم مى‌شود روايت عيسى بن صبيح دوگونه نقل شده است. روايت چهاردهم اين باب با روايت چهارم باب سيزدهم از نظر متن روايت يكى است؛ ولى روايت دهم باب سيزدهم اين‌گونه است:

وبإسناده، عن الحسين بن سعيد، عن ابن محبوب، عن عيسى بن صبيح، قال:

سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن الطرّار والنبّاش والمختلس قال: يقطع الطرّار والنبّاش ولا يقطع المختلس.

اختلاف دو روايت در اين است كه در يكى بين طرّار و نبّاش با مختلس فرق گذاشته شده است. در دو عنوان اوّل به قطع دست حكم مى‌كند، ولى در عنوان اخير به عدم آن فرمان مى‌دهد؛ امّا در روايت چهاردهم اين باب و چهارم باب سيزدهم در هر سه عنوان، حكم را عدم قطع مى‌گويد.

از اين جهت، معلوم مى‌شود اشتباهى رخ داده و در دو روايت اخير (١٤ ب ١٩- ٤ ب ١٣) جمله‌اى افتاده است.

توجّه نكردن به اين مطلب، سبب بروز اشكال مهمّى شده است؛ زيرا، روايت صحيحه اگر از فضيل بن يسار باشد و بر عدم قطع دست دلالت كند، با روايات صحيحه‌اى كه بر قطع دست دلالت داشت، تعارض پيدا مى‌كند. مرحوم صاحب جواهر راه حلّ تعارض را به اين دانسته كه اين روايت را بر موردى كه فقط قبر را شكافته ولى چيزى نبرده است، حمل مى‌كنيم. [٢]

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥١٣، باب ١٩ از ابواب حدّ سرقت، ح ١٤.

[٢]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٥١٨.