ثانياً: به گفته‌ى صاحب جواهر رحمه الله حرز يك عنوان و خصوصيّتى در رابطه‌ى با خود مال است «إذ هو (أي الحرز) الشي‌ء المعدّ لحفظ الشي‌ء في نفسه، والمراقبة ونحوها إنّما هي حراسة للشي‌ء لا حرز له عرفاً». [١]

مال درون منزل قرار مى‌گيرد يا در اندرون صندوق مى‌گذارند و خلاصه مال در يك مكان محفوظى واقع مى‌شود، امّا عبا را در مدرسه‌ى فيضيّه گذاشتن و از دور مراقبت نمودن، جنبه‌ى حرزى به مال نمى‌دهد.

اگر وقتى شما مشغول نگاه كردن هستيد عبا را ببرد، مى‌توان گفت: از حرز برد؟ آيا اين سرقت است يا غصب؟ در معناى سرقت به نظر عرف عنوان خفا و سرّ معتبر است.

اگر يك لحظه غفلت كرديد و عبا را بُرد، شما كه مراقب عبا نبوديد تا عنوان حرز محقّق گردد و سرقت صادق آيد، مراقبت قبلى مفيد فايده نيست؛ زيرا، بايد سرقت مال از حرز صادق باشد تا قطع دست مترتّب گردد. اين نكات بيانگر اين است كه مراقبت و مواظبت سبب تحقّق حرز نمى‌گردد.

فرع سوّم: سرقت پرده‌ى كعبه و ...

اگر بر طبق قواعد و ضوابط بحث كنيم، خانه‌ى خدا و مشاهد مشرّفه از اماكن عمومى هستند كه رفت و آمد در آن‌ها آزاد است و نياز به اذن و اجازه ندارد. اگر كسى از كتاب‌ها، قرآن‌هاى نفيس، فرش و مانند آن‌ها كه در آن مكان مقدّس وجود دارد، سرقت كند، از جهت عدم حرز و عدم منع و رادع بين اموال و مردم، سرقت از حرز صادق نيست. در مساجد و مشاهد مشرّفه نيز حكم بنا بر قاعده همين است.

اگر بر طبق نصوص و رواياتى كه از معصومين عليهم السلام رسيده است بخواهيم مطلب را تمام كنيم، روايت صحيحه‌ى عبدالسلام هروى از امام رضا عليه السلام بيانگر اين مطلب است كه امام زمان عجّل اللَّه تعالى فرجه الشريف، دست بنى شيبه (كليدداران خانه‌ى كعبه) را مى‌برد و در روايت ديگر دست آن‌ها را به بيت اللَّه آويزان مى‌كند و منادى ندا مى‌دهد: اينان گروهى هستند كه از خدا و بيت اللَّه دزدى كرده‌اند. [٢]

[١]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٥٠٣.

[٢]. وسائل الشيعة، ج ٩، ص ٣٥٦، باب ٢٢ از ابواب مقدّمات طواف، ح ١٣.