آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤٠٣

فقه الحديث: در اين روايت صحيحه امام باقر عليه السلام فرمود: هرگاه اميرمؤمنان عليه السلام مى‌خواست مسلمانى را به تبعيد بفرستد، او را به نزديك‌ترين بلاد شرك به اسلام تبعيد مى‌كرد- يعنى بلدى كه از نظر فكرى و اعتقادى به اسلام نزديك باشد- در زمان آن حضرت، بلاد ديلم از اين نظر، نزديك‌ترين بلاد به اسلام بود.

اين حديث با قول ابن‌سعيد حلّى رحمه الله در جامع‌ [١] موافق است؛ يعنى محارب را از سرزمين اسلام به بلاد غير اسلام تبعيد كنند.

٤- وعنه، عن الحسين بن سعيد، عن الحسن، عن زرعة، عن سماعة، عن أبي بصير، قال: سألته عن الإنفاء من الأرض كيف هو؟ قال: ينفى من بلاد الإسلام كلّها، فإن قدر عليه في شي‌ء من أرض الإسلام قتل، ولا أمان له حتّى يلحق بأرض الشّرك. [٢]اكبر ترابى شهرضايى،

فقه الحديث: اين روايت صحيحه نيز بر قول ابن‌سعيد حلّى رحمه الله دلالت دارد. روايت مضمره است؛ يعنى راوى، امامى را كه مسئولٌ عنه بوده، ذكر نكرده است.

ابوبصير پرسيد: تبعيد از ارض چگونه است؟

امام عليه السلام فرمود: بايد از تمامى بلاد اسلام بيرون رود. اگر بر او در سرزمين اسلام دست يافتند، او را مى‌كشند. برايش در دارالاسلام امانى نيست تا به سرزمين شرك بپيوندد.

نقد اين دو روايت‌

برخى از فقها فرموده‌اند: اين دو روايت صحيحه برخلاف ظاهر قرآن است؛ لذا آن‌ها را كنار مى‌گذاريم.

اين بيان تمام نيست؛ زيرا، تمام مقيّدات برخلاف اطلاقات قرآن است. لازمه‌ى اين‌

[١]. الجامع للشرايع، ص ٢٤١- ٢٤٢.

[٢]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٤٠، باب ٤ از ابواب حدّ محارب، ح ٧.