تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٨ - شرح آيات

در آمده است كه در راه خدا جهاد مى‌كند، گرفتار خشم و غيظ خواهند شد.

ياران حقيقى پيامبر (ص) همان كسانى هستند كه در اين آيه از آنان به صورت «زرع» ياد شده است، ولى صاحب و يار پيغمبر بودن سند براءت از تكاليف شرعى و آزاد شدن از ارزشهاى الاهى نيست، پس همه كسانى را كه معاصر با رسول يا هم صحبت با او بودند (حتى بدون تمسك به هدفهاى رسالت)، اين آيه شامل نمى‌شود، و دليل بر آن اين است كه خدا كلام را به صورت مطلق رها نكرده، بلكه كسانى را كه صحبت نيكو داشتند و در طاعت از رسول و يارى رساندن به رسالت او رنج برده بودند به آمرزش و پاداش اختصاص داده است.

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً خدا به كسانى از ايشان كه ايمان آوردند و عمل نيكو و شايسته كردند، وعده آمرزش داده است.»/ ٣٤٨ آمرزش از گناهان و خطاهاشان، بدان جهت كه مسير ايشان در زندگى مسيرى سالم بوده است، و بنا بر قرآن، كارهاى نيكو (حسنات) سبب از بين رفتن كارهاى بد (سيّئات) خواهد شد.

وَ أَجْراً عَظِيماً و نيز به پاداشى بزرگ خواهند رسيد.» به پاداش اعمال شايسته و خوب و صالح خويش.

آيه در اين مقطع، انديشه‌اى را حاكى از اين كه مجرّد وابستگى انسان به شخص يا جامعه‌اى صالح براى او كافى است و مسئوليت را از او بر مى‌دارد، طرد مى‌كند، هرگز چنين نخواهد بود، پس از او خواسته شده است كه تا آخرين نفس بار مسئوليت را تحمل كند و بر وفق آن عمل كند، چنان كه خداوند متعال گفته است

وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ‌ و خداوند خويش را پرست تا به تو آيد آن روز كه همه خلق بى گمانند در آن روز»، [٣١] كه مقصود از آن مرگ است، و اما اگر چنان تصور شود كه مسئوليت با عالم شدن يا واعظ شدن يا منسوب شدن به يك‌