تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٨ - شرح آيات

وَ جَعَلْنا لَهُمْ سَمْعاً وَ أَبْصاراً وَ أَفْئِدَةً و براى ايشان گوش و چشم و قلب قرار داديم.

بدان سبب كه آنان به اين دستگاهها مجهّز بودند، چنان مى‌پنداشتند كه اينها مى‌تواند سبب رهايى ايشان از عذاب خدا شود. و از آن روى چنين است كه انسان در آن هنگام هلاك مى‌شود كه ضعيف يا جاهل يا غافل باشد، و آن قوم چنين نبودند و با وجود اين در آن هنگام كه خدا اراده كرد هلاك شدند.

/ ١٧٣ فَما أَغْنى‌ عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَ لا أَبْصارُهُمْ وَ لا أَفْئِدَتُهُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ پس از چشم و گوش و قلب كارى براى ايشان بر نيامد.

انسان هنگامى از اين اندامها فايده مى‌برد كه به آيات خدا مؤمن باشد، ولى چون به آنها كافر شود دريافتن راه درست بهره‌ور شدن از آنها گرفتار خطا مى‌شود ...

آيا نديده‌اى كه آن كس كه بهترين وسيله حركت را در اختيار دارد، در صورت خطا كردن در راه حركت، اين وسيله كارى براى رسيدن او به مقصد نمى‌تواند انجام دهد؟! و به همين گونه است كسى كه به حقايق بزرگ ايمان ندارد، از معرفتى كه نسبت به حقايق جزئى دارد كه در زمينه آن حقايق بزرگ قرار گرفته‌اند، نمى‌تواند بهره‌بردارى كند، و همچون كسى است كه نمى‌داند دشمن او بومب هسته‌اى در اختيار دارد، ولى در آن مى‌كوشد كه از شماره زرهپوشهاى او آگاهى پيدا كند ..

چنين كسى قطعا در نبرد گرفتار شكست خواهد شد.

چنين است كسى كه به نيروى خدايى اعتقاد ندارد كه باد تند و سخت را بر قوم عاد فرستاد تا به اذن پروردگارش همه چيز آنان را از ميان برد، يا فرعون و كسانى را در دريا غرق كرد. چنين كسى نمى‌تواند هرگز، مثلا، از دانستن اصول مهندسى يا چگونگى تنظيم ارتش، بهره‌اى به دست آورد، بدان سبب كه اين همه براى وقتى است كه پاى خطرهاى ساده در ميان باشد، و مقاومت كردن در مقابل يك تغيير شكل طبيعى هولناك چيزى برتر از اين تواناييهاى در نظر گرفته شده ما است ... و مثل ما مثل كسى است كه بخواهد خندقى ژرف در هنگام رو به رو شدن با يك سلاح اتمى حفر كند ... چنان كسى فريب خورده است، بدان سبب كه‌