تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٦ - شرح آيات

كردند پس خدا ايشان را فراموش كرد»، و اين گفته‌اش‌ فَالْيَوْمَ نَنْساهُمْ كَما نَسُوا لِقاءَ يَوْمِهِمْ هذا پس امروز آنان را فراموش مى‌كنيم به همان گونه كه ايشان اين روزشان را فراموش كردند»، و اين گفته‌اش‌ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا و پروردگارت فراموش كننده نيست ... و همچنين.

امير المؤمنين- عليه السلام- گفت: «و اما گفته خداوند متعال‌ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ‌ يعنى اين كه خدا را در دنيا فراموش كردند، و به فرمانبردارى از او نپرداختند، پس در آخرت ايشان را فراموش كرد، يعنى چيزى از پاداش خويش را بهره ايشان قرار نداد و به اين جهت فراموش شده از خير شدند، و همچنين تفسير اين گفته‌اش عزّ و جلّ‌ فَالْيَوْمَ نَنْساهُمْ كَما نَسُوا لِقاءَ يَوْمِهِمْ هذا كه مقصودش از نسيان آن است كه ايشان را چنان پاداش نداد كه به اولياى خود پاداش مى‌دهد، يعنى كسانى كه در دنيا فرمانبردار خدا و به ياد او بودند، در آن هنگام كه به او و فرستاده‌اش ايمان آوردند، و در پنهانى از او ترسيدند.

/ ١١١ اما درباره اين گفته‌اش‌ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا بايد بدانيم كه پروردگار ما تبارك و تعالى كسى نيست كه فراموش كند و غفلت نمى‌ورزد، بلكه او حفيظ و عليم است، و عرب مى‌گويد: قد نسينا فلان يذكرنا يعنى آرزوى خير ما را ندارد و ما را از خاطر به دور داشته است». [٢١] وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ‌ و جايگاه شما دوزخ است و ياورانى نداريد.

خدا درباره بى‌ياورى در آخرت تأكيد بسيار مى‌كند، چرا كه هيچ ياورى- اگر يافت شود- براى نجات يافتن از عذاب خدا وجود ندارد، نه طاغوتان و نه دوستان و نه فرهنگ فاسد و هواهاى نفس هيچ كدام چنين قدرتى را ندارند، و اين منتهاى ضعف و مسكنت و بيچارگى در آخرت است، پس انسان تنها مى‌ايستد و در برابر او آتش است، و كسى را نمى‌يابد كه آتش را از او دور كند و بنا بر اين تسليم‌