است، در صورتى كه خداوند سينه كافر را گرفته و تنگ مى‌سازد، و بهره‌مندى كافى از نعمت دنيا را از او باز مى‌دارد، و چنان است كه گويى همچون چهارپايان غذا مى‌خورد، و او را در معرض عذاب قرار مى‌دهد.

اما پس از مرگ فرشتگان با خوشامدگويى از مؤمنان پيشواز مى‌كنند، در صورتى كه نسبت به مجرمان غلظت و درشتى نشان مى‌دهند، سپس به صورتى ابدى از يكديگر تمايز پيدا مى‌كنند و آنان در بهشت از نعمتهاى آن برخوردار مى‌شوند و اينان در عذاب اليم رنج مى‌برند.

/ ٩١ ساءَ ما يَحْكُمُونَ‌ چه بد داورى مى‌كنند! و با اين آيه آرزوهايى كه بعضى از مسلمانان با آنها زندگى مى‌كنند و آن را عذر خواه پرداختن به گناه خويش مى‌دانند، متلاشى مى‌شود؟ بعضى مى‌گويند كه خدا ما را خواهد آمرزيد، و بعضى ديگر با اميد توبه كردن پيش از مرگ روزگار خود را به تباهى مى‌گذرانند، و بعضى ديگر متشبث به آدابى مى‌شوند و چنان مى‌پندارند كه اينها سبب بى نياز شدن آنان از ملتزم بودن به واجبات خواهد بود.

هرگز ... پروردگار ما عادلى است كه اين را جايز نمى‌داند، و امكان ندارد كه در نزد او نيكوكار و بدكار برابر باشند.

[٢٢] هنگامى كه به آفرينش آسمانى مى‌انديشيم كه خدا آفريد و بر سر ما سايه مى‌افكند، و در زمين كه ما را بر خود حمل مى‌كند، و در ديگر نمودهاى طبيعى و دوره‌هاى نباتى و در كنشها و واكنشهاى حياتى و در هر چيز ديگر، در خواهيم يافت كه حقيقتى يگانه در همه آنها آشكارا تجلّى پيدا مى‌كند و آن اين كه: هر چيز به حق است و با حق تدبير مى‌شود. آيا ممكن است كه كسى گندم بر زمين بيفشاند و جو درو كند؟ هرگز ... و براى چه آرزوى آن نمى‌كنيم كه آدم سست و تنبلى علم فراوان پيدا كند، و ثروتى عظيم به دست آورد؟ و چرا هيچ كس اين آرزو را ندارد كه گاوى اسب بزايد، يا فيل همچون كلاغ در هوا به طيران بپردازد؟

چرا علم، براى شناختن علتها و نتيجه‌ها، يا خواص كانيها و گياهان، در عمق چيزها به تحقيق مى‌پردازد، آيا اين بدان سبب نيست كه هر چيز به حق آفريده‌