تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧١ - رهنمودهايى از آيات

از نشانه‌هاى تمدّن و شهر نشينى محترم شمردن خانه‌ها است، و خوددارى از بى حرمتى نسبت به آنها، خواه به در آمدن به زور در آنها باشد يا به سنگ پراندن و آزار رساندن و اسباب آزرده شدن ساكنان آنها را فراهم آوردن، همچون بلند كردن صوت گوشخراش يا بر پا كردن گرد و غبار مايه آزار، يا ملوّث كردن محيط به صورتى كه براى اهل خانه زيانبخش باشد، و تجاوز كردن به جاى آرامش و ايمنى مردم، و شايد به همين مناسبت است كه سوره به نام الحجرات ناميده شده است، چه حجره نماينده نمودى عمرانى و تمدنى است، مخصوصا اگر در حجره شخص رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله سكونت داشته باشد.

در خبر از سبب نزول اين آيه از زيد بن ارقم آمده است كه: مردمانى به نزد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آمدند كه بعضى از آنان به ديگران گفته بودند: بياييد به پيش آن مرد برويم كه اگر پيامبر بود ما خوشبخترين مردم خواهيم بود و از وى پيروى خواهيم كرد، و اگر پادشاه بود در كنار او زندگى مى‌كنيم، پس به نزد او- صلّى اللَّه عليه و آله- آمدند و او را كه در حجره‌اش بود از بيرون به بانگ بلند چنين مى‌خواندند: اى محمد، اى محمد! پس خداوند متعال اين آيه را فرو فرستاد. [١٤] [٥] رهبر براى خود اوضاع و احوال خاص دارد، و به امورى مهم بايد بپردازد كه- غالبا- رنگ و وجهه عمومى و كلّى دارد، و مردمان ناگزير بايد آنها را مراعات كنند تا بتوانند به وظايف خود به آسانى و به بهترين صورت عمل كند ...

ولى اگر، مخصوصا در كارهاى خصوصى او، اسباب زحمت او را فراهم آورند، و سبب به هم ريخته شدن زندگى او شوند و در نتيجه از رسيدن به امور مهم و عمومى خود بازماند،/ ٣٧٢ همگان از آن زيان خواهند ديد. [١٥] وَ لَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ‌ و اگر صبر