تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٠ - رهنمودهايى از آيات
قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى كسانى كه از بلندى بانگ سخن خود در نزد رسول خدا مىكاهند، از آن كسانند كه خدا پرهيزگارى دلهاى ايشان را آزموده است.
اگر معنى لغوى امتحان و آزمايش پاك بودن طلا از آلودگيها با گداختن آن در بوته است، امتحان قلب به معنى پاك كردن آن از شك و شرك و كبر و حسد است تا زمينه براى تقوا يعنى پرهيز كردن از شهوات و گناهان در آشكار و نهان آماده شود.
اگر معنى لغوى امتحان را كشيده شدن پوست بگيريم، معنى آن را در اين جا گسترده شدن قلب براى پذيرش معارف الاهى است كه آن را شايسته كلمه تقوا مىسازد.
تقوا بذرى مبارك است كه جز در زمينى پاكيزه نمىرويد.
لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ آنان را آمرزش و پاداشى بزرگ است.
بدان سبب كه فرمانبردارى از رسول (و رهبرى شرعى) و مؤدب بودن در محضر او و پاس مقام او را داشتن، همه براى گناهان شفاعت مىكنند و خدا آنها را مىآمرزد، به همان گونه كه نافرمانى رسول و بى ادبى نسبت به او و دور شدن از او سبب به هدر رفتن اعمال صالحه مىشود.
/ ٣٧١ [٤] اما كسانى كه آداب رسالت جانهاى آنها را صيقل نزده و رفتار ايشان را اصلاح نكرده است، و در حضور او با بانگ بلند سخن مىگويند، و مراعات حرمت خانههايى را نمىكنند كه ناگزير بايد از آزار رساندن به آنها خوددارى شود ... عقل ندارند، و چگونه مىتواند كسى كه حرمت رسالت را مراعات نمىكند، و علم را گرامى و بزرگ نمىشمارد و به نقش رهبرى كه كارش تنظيم زندگى است معترف نمىشود، عقل داشته باشد؟! إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ كسانى كه از پشت حجرهها تو را بانگ مىزنند، بيشترينشان عقل ندارند.
حجرهها براى چه به وجود آمد؟ مگر براى آن نبوده است كه همچون ديوار و بارويى آزار را از جان ساكنان آنها دور كند؟