تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٣ - شرح آيات

بخشيدن به آنها بدون عذر آوردن و مناقشه يا جدال و معارضه اقدام كنيم، بدان سبب كه از خداى سبحانه و تعالى صادر شده است. و بر ما واجب است كه خويشتن را چنان تربيت كنيم كه احكام الاهى را بپذيريم و با آنها تفاعل و همكارى داشته باشيم. ولى چگونه؟

آن كس كه خواستار آن است تا در هنگام بروز دشواريها صادق باشد، و مسئوليتهاى بزرگ را تحمّل كند، لازم است كه گام به گام در تربيت نفس خود به پيش برود، پس نخست آن را چنان عادت دهد كه اعمال كوچك را با صدق و جديت به انجام برساند، و سپس به اعمال بزرگ و بزرگتر به همين گونه بپردازد، تا اين كه به ترازى عالى برسد و اعمال بسيار بزرگ را با تمام راستى و خرسندى به انجام برساند.

[٢٢] آنان از جنگ مى‌گريزند، در صورتى كه خدا آن را براى اصلاح زمين و استقرار ارزشهاى محبّت واجب كرده است، پس هر كه به آنها پشت كند، به زودى ناگزير از قتال خواهد شد، ولى اين جنگ در صفهاى منافقان است و براى نشر فساد در زمين و قطع ارحام (و مخالفت با ارزشهاى خير و فضيلت). مگر زندگى مبارزه نيست كه از آن نمى‌توان گريخت، و آن كس كه از پيوستن به جبهه خير خوددارى كند، ناگزير به جبهه شر كشيده خواهد شد، و ميان حق و باطل مسافتى نيست، پس هر كه حق براى او سودمند نباشد، ناگزير باطل به او زيان خواهد رساند.

/ ٢٥٦ كسانى كه خيال مى‌كنند كه جنگ شرّ و زيان است، و خود را دعوت كنندگان به صلح و صفا مى‌دانند، مى‌بينيم كه آتشگيرانه جنگهاى باطل بر ضد حق مى‌شوند. آيا در تاريخ نخوانده‌اى كه چگونه اهل كوفه از جنگيدن همراه امام حسين عليه السلام بر ضد امويان سر باز زدند و به خيال خود مى‌خواستند از فتنه دور بمانند، و سپس يزيد آنان را به اكراه وادار به جنگيدن با سبط شهيد پيغمبر (ص) كرد؟

حكم قرآن بهايى دارد كه هر كس آن را با رضايت نپردازد، گرفتار حكم‌