تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٧ - شرح آيات

جهاد از آن زمان كه خدا مرا مبعوث كرد تا زمانى كه آخرين افراد امّت من به مبارزه با دجّال بپردازند، جريان خواهد داشت». [٥] ذلِكَ وَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لكِنْ لِيَبْلُوَا بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ‌ چنين است، و اگر خدا بخواهد، پيروزى بر ايشان حاصل مى‌شود، ولى مى‌خواهد كه بعضى از شما را به توسط بعضى ديگر در معرض آزمايش قرار دهد.

پس خداوند سبحانه و تعالى كه قوم پيشين عاد را با باد صرصر نابود ساخت، و ثمود را هلاك كرد و چيزى از آن بر جاى نماند، و هيچ يك از افراد شهرهاى واژگون شده قوم لوط را بر جاى نگذاشت، آيا بر آن توانايى ندارد كه بر طاغى و مستكبر صاعقه‌اى از آسمان فرو فرستد و او را هلاك كند؟ البته مى‌تواند، و در آن هنگام كه اجلهاى آنان فرا رسد چنين خواهد كرد،/ ٢١٣ چرا كه او به يارى دين خود بر مى‌خيزد، به هر وسيله كه بخواهد و به هر گونه كه مايل باشد.

چيزى كه هست، حكمت جنگى كه مسلمانان به آن مى‌پردازند، در آشكار شدن انديشه‌هاى نهانى مسلمانان و در معرض آزمايش قرار گرفتن اسرار ايشان خلاصه مى‌شود

اولا: با جدا شدن راستگويان از دروغگويان.

ثانيا: با پاكيزه شدن قلبهاى راستگويان ايشان از لكه‌هاى نفاق و مصلحت.

پروردگار ما سبحانه و تعالى (براى بيان هدف نخستين) گفته است أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ يَعْلَمَ الصَّابِرِينَ‌ آيا چنان گمان داريد كه به بهشت در خواهيد آمد در صورتى كه خدا هنوز كسانى را از شما كه به جهاد پرداخته‌اند و نيز شكيبايان شما را نديده باشد؟»، [٦] و نيز گفت (با اشاره به هدف او به) وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ‌ تا پاك كند و بشويد مؤمنان را به آنچه به ايشان رسيد، و ناچيز و تباه كند كافران‌