تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦١ - زندگى از حكمت تا بهره بردارى

بسا هست كه از استفهام چنين در مى‌يابيم كه قوم عاد نمى‌توانستند پيش خود چنان تصور كنند كه كسى بتواند جرأت مقاومت در برابر آنها را داشته باشد، و به همين سبب به چالش با هود پرداختند و به لاف گزاف و خودستايى گفتند

فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ‌ پس اگر راست مى‌گويى، آنچه را كه با آن ما را مى‌ترسانى بياور.

هر كس كه به ماده تمسّك جويد، به درجه‌اى گرفتار غرور مى‌شود كه هر بيم دهنده را در معرض چالش قرار مى‌دهد و براى خود تعجيل در رسيدن عذاب مى‌كند.

[٢٣] و بنا بر عادت كافران به غيب، قوم عاد چنان پنداشتند كه آن كه عذاب را بر ايشان فرو مى‌فرستد هود است، و كار به دست او است، و او به صراحت اين تصور را رد كرد

قالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ‌ گفت كه علم نزد خدا است، و او فرستاده‌اى است كه فرمان خدا را به ايشان مى‌رساند.

وَ أُبَلِّغُكُمْ ما أُرْسِلْتُ بِهِ‌ و من رسالت و پيام او را به شما ابلاغ مى‌كنم، و اين مسئوليت اساسى اصحاب رسالت است، ولى اين بدان معنى نيست كه فقط كار يك نامه رسان پست را مى‌كند ... بلكه او نيز به نوبه خود اين وظيفه را بر عهده دارد كه آنان را اندرز دهد و از تكذيب رسالت بازشان دارد

وَ لكِنِّي أَراكُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ‌ ولى شما را قومى مى‌بينم كه نادانيد.

/ ١٦٦ چه، چالش كردن و ايستادن در برابر جبّار آسمانها و زمين، و شتابان خواستار عذاب هلاكت و نابودى شدن، جز از نادانى مطلق سرچشمه نمى‌گيرد.

[٢٤] و ناگهان نشانه‌هاى عذاب در افق نمايان شد. آيا هيچ ديده‌ايد كه بادهاى خاكى چگونه از دور به نظر مى‌رسد؟ همچون ابرى سياه جلوه‌گر مى‌شود، و چون قوم عاد مدت درازى گرفتار كمى بارندگى و خشكسالى شده بودند، از ديدن آن ابر سياه شادمان شدند و گمان كردند كه بارانى واديهاى بزرگ ايشان را سيراب‌