بياموزند همچنان كه برخى نادانان مى‌پندارند؟ هرگز!!! البته، نبايد تصور كنيم كه اين حالت‌ها كه در پيشگاهِ خداوند داشتند، با عصمت آنان ناسازگار است؛ چرا كه:

اوّلًا: حَسناتُ الْابرارِ سَيِئاتُ الْمُقَرَّبينَ، كارهاى نيكى كه از ابرار و نيكان سر مى‌زند، اگر توسط بندگان خاص خداوند انجام گيرد كافى نيست؛ بلكه از آنان انتظار بيش‌تر مى‌رود. نيكويى‌هاى نيكان براى مقرّبان درگاه الهى، گناه محسوب مى‌شود.

طاعتِ عامه، گناهِ خاصِگان‌		وُصْلَت عامه، حجابِ خاص‌دان‌[١]

ثانياً: گناه و عذاب و استغفار و رهايى از عذاب و ... به لحاظِ معنا و محتوا، وسيع‌اند.

براى همين مقرّبين همواره به ميزانِ مسئوليت‌ها و منزلت‌هايى كه دربارگاه الهى داشتند، خود را گناهكار- قاصر يا مقصّر- مى‌دانستند؛ حتّا آن گاه كه در خدمتِ خلق به سر مى‌بردند، خود را به گونه‌اى دور افتاده از مقامِ قرب، مى‌ديدند. از همين رو است، كه پيامبر گرامى ٦ مى‌فرمود:

لَيُغانُ عَلى‌ قَلْبِى وَ انِّى لَاسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِى كُلِّ يَوْمٍ سَبْعينَ مَرَّةً.[٢] گاهى غبارى بر دلم مى‌نشيند وَ مَنْ هر روز هفتاد بار از خدا آمرزش مى‌طلبم.

همچو پيغمبر ز گفتن وز نثار		توبه آرَم روز، من هفتاد بار[٣]

قهراً اين گناه، به معناى مصطلحِ گناه نيست؛ زيرا مقام عصمتِ آن بزرگوار از هر گناهى بدور است. چنان كه امام صادق (ع) فرمود: ما كانَ لَهُ ذَنْبٌ‌[٤] و ... يعنى پيامبر ٦ را هيچ گونه گناهى نبوده است. قهراً اين قبيل تعبيرها (استغفار و نظير آن)، يا اشاره به «ترك اوْلى» دارد و يا اين كه مشمول همان اصل ياد شده است: حَسناتُ الْابْرارِ سَيِّأتُ الْمُقرَّبينَ. ابلاغِ پيام خداوند و معاشرت با مردم به منظور ارشاد و دستگيرى آنان از سوى پيامبر ٦ و هر هادىِ ديگر، نوعى عبادت، و بى‌گمان بهترين عبادت است. امّا همين معاشرت با مردم و در آميختن با آنان و شركت در مجامع‌شان، در قياس با خلوتِ خود و در جذبه الهى بودن، براى آن بزرگواران نوعى هبوط و تنزّل بوده است. هر چند اين تنزّل‌

[١] - مثنوى، دفتر دوم، بيت ٢٨١٦.

[٢] - مستدرك الوسائل، ج ٥، ص ٣٢٠

[٣] - مثنوى، دفتر چهارم، بيت ٣٣٠٠.

[٤] - بحارالانوار، ج ٧١، ص ٢٤