از خطا و لغزش اند ممكن نيست؛ عرش و كرسى و نظير اينها حقايقى هستند فراتر از فهم و عقل عالمانى چون «امام مالك» و «سفيان بن عُيَينه» و ديگرانى، كه سلوك علمى‌شان اين است كه فراتر از ظاهر گام نمى‌نهند و همينطور فراتر از حوزه دانش تجربى و فلسفه نظرى و انواع معرفت انسانى است؛ چراكه دانش‌هاى بشرى- به وجه عام- يا از تجربه به دست مى‌آيد و مستند به تجربه است يا از عقل به دست مى‌آيد و مستند به عقل است و مى‌دانيم كه هم تجربه و هم عقل- هيچكدام- بر واقعيات عالم و حقايق اشياء احاطه ندارند و احاطه نتوانند داشت؛ نه ذات اشياء و نه قوانين آنها، نه احاطه كمّى و نه احاطه كيفى. و به گفته خواجه نصر الدين طوسى (م: ٦٧٢ ق): انَّ الْعَقْلَ لايَتطَرَّقُ الى‌ ما يُرشِدوُن الَيهِ.[١] عقل نمى‌تواند به آنچه پيامبران بدان ارشاد مى‌كنند راه ببرد.

حاملانِ عرش‌

فرشتگان بر اساس كثرت گروهها، قبيله‌ها، طبقات مختلف و انواع گوناگونى هستند، كه امام سجاد (ع) در اين نيايش به اصنافى از آنها با برخى ويژگى‌هاشان اشاره كرده و بر آنها درود فرستاده است: «اللَّهُمَّ وَ حمَلَةُ عَرشِكَ ...» يكى از اصناف فرشتگان، حاملان عرش خداوند و حلقه زدگان به گِرد آن‌اند:

الَّذين يَحْمِلُونَ الْعَرشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ.[٢] آنان كه عرش خدا را برمى‌دارند- حمل مى‌كنند- و آنان كه گِرداگِرد آن‌اند.

وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ.[٣] فرشتگان را بينى كه گِرداگِرد عرش را فرا گرفته‌اند.

اين فرشتگان حامل عرش، اكنون، يعنى در دنيا، چهارند و چون روز رستاخيز فرا رسد، چهار تن ديگر بر اين چهار افزوده گردد. به گفته خداى تعالى كه فرمود:

[١] - تلخيص المحصل، ص ٥٣

[٢] - مؤمن، آيه ٧

[٣] - زمر، آيه ٧٥