راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٠٧ - چگونگى صراط

ابو سعيد خدرى گفته است: پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرمود: «مردم از روى پل جهنّم مى‌گذرند در حالى كه بر آن خارها و چنگكها و چنگالهايى است كه از چپ و راست آنها را مى‌ربايند، و در دو سوى آن فرشتگانى است كه مى‌گويند: بار الها! سلامت بدار، سلامت بدار، برخى از مردم، مانند برق، بعضى مانند باد، دسته‌اى همچون اسب تكاور از صراط مى‌گذرند، گروهى مى‌دوند، جمعى مى‌روند، برخى مانند كودكان و بعضى مانند خزندگان از آن مى‌گذرند امّا دوزخيانى كه اهل آنند نه مى‌ميرند و نه زنده مى‌شوند امّا گروهى از مردم كه به گناهان و خطاهاى خود گرفتارند مى‌سوزند و زغال مى‌شوند سپس اجازه شفاعت داده مى‌شود ...»«١» (تا آخر حديث).

از ابن مسعود نقل شده كه پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «خداوند گذشتگان و آيندگان را در روز مشخّصى در يك جا ايستاده جمع مى‌كند در حالى كه چهل سال چشمانشان را به سوى آسمان گشوده‌اند و منتظر حكم داورى هستند- حديث را تا ذكر سجود ادامه داده و گفته است- سپس مى‌گويند: سرهايتان را بلند كنيد، سرهاى خود را بلند مى‌كنند پس به اندازه اعمالشان به آنها نور داده مى‌شود، نور بعضى به اندازه كوهى عظيم است كه پيشاپيش او حركت مى‌كند، نور برخى كوچكتر از آن، نور دسته‌اى به اندازه درخت خرماست كه در سمت راست اوست و به گروهى نورى كمتر از آن عطا مى‌شود تا آن جا كه آخرين آنها كسى است كه به اندازه ابهام پايش به او نور داده شده است به طورى كه هر بار كه روشن مى‌شود قدم پيش مى‌گذارد و چون خاموش شود مى‌ايستد. سپس عبور مردم از صراط ذكر مى‌كند كه به اندازه نور آنهاست چنان كه يكى همچون بر هم زدن چشم، يكى مانند برق جهنده، يكى مانند حركت ابر، يكى مانند در افتادن ستارگان، يكى مانند دويدن اسب، يكى مانند دويدن مرد از آن عبور مى‌كنند و آن كه به اندازه انگشت ابهام پايش به او نور داده شده بر روى و دستها و پاهايش مى‌خزد، يك دست را مى‌كشد و دست ديگر را آويزان مى‌كند، يك پا را مى‌كشد و پاى ديگرش را آويزان مى‌كند و آتش اطراف او را مى‌گيرد و پيوسته به همين گونه است تا خلاصى يابد، هنگامى كه خلاص شود مى‌ايستد و مى‌گويد: حمد خدا را چيزى به من داد كه به كسى نداده است چه پس از آن كه جهنّم را ديدم مرا از آن نجات داد. سپس او را به سوى حوض كه نزديك در بهشت است مى‌برند تا در آن شستشو كند».«٢»