همچنين حكايت كرده‌اند مردى كه بر تبهكارى حريص بود در يكى از نواحى بصره مرد و همسرش كسى را نيافت تا در حمل جنازه‌اش به او كمك كند چه هيچ يك از همسايگانش به سبب كثرت فسق او به وى نزديك نمى‌شدند. همسرش ناگزير دو تن حمّال را اجير كرد تا جنازه‌اش را به نمازگاه حمل كردند، ليكن هيچ كس بر او نماز نگزارد، سپس او را به بيابان بردند تا به خاك بسپارند. بر كوهى نزديك اين محلّ يكى از زاهدان بزرگ بود، او را ديدند كه گويا منتظر اين جنازه است و قصد دارد بر آن نماز گزارد. در اين هنگام در شهر منتشر شد كه زاهد از كوه فرود آمده تا بر فلانى نماز گزارد. مردم از شهر بيرون آمدند و به همراه زاهد بر او نماز گزاردند، و مردم از نماز زاهد بر او در شگفتى بودند. از اين رو به آنها گفت: در خواب به من گفته شد: در فلان محلّ فرود آى در آن جا جنازه‌اى خواهى ديد كه جز زنى كسى همراه آن نيست، بر آن نماز بگزار چه او آمرزيده شده است. مردم از اين سخن بيشتر در شگفت شدند. زاهد زنش را طلبيد و از حال شوهرش پرسش كرد كه روش او چگونه بوده است، پاسخ داد: همان گونه كه معروف است همه روز در ميخانه مشغول ميگسارى بود. زاهد گفت: بنگر هيچ چيزى از اعمال خير در او ديده‌اى، گفت: آرى سه چيز در او ديده‌ام: نخست آن كه در هر بامداد كه از مستى به هوش مى‌آمد جامه‌اش را عوض مى‌كرد و وضو مى‌گرفت و نماز بامداد را با جماعت مى‌گزارد سپس به ميخانه باز مى‌گشت و به فسق مشغول مى‌شد دوّم آن كه هيچگاه خانه‌اش از يك يتيم يا دو يتيم خالى نبوده و احسان او به آنها بيش از احسانى بود كه به فرزندش روا مى‌داشت و يتيمان را جستجو و از آنها بسيار دلجويى مى‌كرد سوّم آن كه در تاريكيهاى شب در اثناى مستى به هوش مى‌آمد و مى‌گريست و مى‌گفت: پروردگارا مى‌خواهى كدام يك از دخمه‌هاى جهنّم را از اين خبيث پر كنى و مقصود او خودش بود. زاهد چون اين سخنان را شنيد باز گشت و اشكال وى در امر او بر طرف شد.

بيان احوال قبر و گفتار عارفان بر قبور

ضحّاك گفته است: مردى از پيامبر خدا پرسيد: زاهدترين مردم كيست؟ فرمود: «كسى كه گور و پوسيدگى را فراموش نكند، و زيادى زينت دنيا را فرو گذارد، و باقى را بر فانى اختيار كند، و فردا را از روزهاى عمر خود نشمارد و خود را از اهل گورستان‌