راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٩ - روز قيامت و سختيها و نامهاى آن
دوزخ مىافكنند) روزى است كه تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ من خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ من سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً«١»، روزى است كه هر كسى مىداند چه چيزى از نيكى و بدى حاضر كرده و آنچه را مقدّم و مؤخّر داشته مىبيند، روزى است كه زبانها گنگ مىشود و جوارح به سخن در مىآيد، روزى است كه ياد آن سرور پيامبران را پير كرده است. چه به او گفتند: تو را مىبينيم كه پير شدهاى، فرمود: «سوره هود و واقعه و مرسلات و عمّ يتسائلون و اذا الشّمس كوّرت مرا پير كرده است».«٢»
بنابراين اى خواننده غافل! بهره تو از قرآن تنها اين است كه قرآن را گرد مىآورى و زبان را بدان مىجنبانى امّا اگر در آنچه مىخوانى بينديشى سزاوار تو اين است كه از بيم چيزى كه موى سرور پيامبران صلّى الله عليه و آله را سپيد كرد زهرهات بتركد، و چون در خواندن قرآن به حركت زبان بسنده كردهاى از ثمرات آن محروم شدهاى. قيامت يكى از چيزهايى است كه در قرآن ذكر شده و خداوند برخى از سختيها و گرفتاريها و اكثر نامهاى آن را در قرآن بيان كرده است تا از كثرت نامهاى آن به بسيارى معانى آن آگاهى يابى، چه منظور تكرار اسامى و القاب نيست بلكه مقصود هشدار به خردمندان و انديشمندان است. لذا در هر نامى از نامهاى قيامت و هر صفتى از صفات آن رازى نهفته است، از اين رو در دانستن معانى آن كوشا باش، و ما اكنون نامهاى آن را براى تو جمع آورى و ذكر مىكنيم:
روز قيامت، روز حسرت، روز ندامت، روز محاسبه، روز مسائله، روز مسابقه، روز منافسه، روز مناقشه، روز زلزله، روز دمدمه، روز صاعقه، روز واقعه، روز قارعه، روز راجفه، روز رادفه، روز غاشيه، روز داهيه، روز آزفه، روز حاقّه، روز طامّه، روز صاخّه، روز طلاق، روز فراق، روز مساقّ، روز قصاص، روز تناد، روز حساب، روز مآب، روز عذاب، روز فرار، روز قرار، روز لقاء، روز بقاء، روز قضاء، روز جزا، روز بلا، روز بكاء، روز حشر، روز وعيد، روز عرض، روز وزن، روز حقّ، روز حكم، روز فصل، روز جمع، روز بعثت، روز فتح، روز خزى، روز عظيم، روز عقيم، روز عسير، روز دين، روز يقين، روز نشور، روز مصير، روز نفخه، روز صيحه، روز رجفه، روز رجّه، روز زجره، روز سكره، روز فزع، روز جزع، روز منتهى، روز مأوى، روز ميقات، روز معاد، روز مرصاد، روز قلق، روز عرق، روز افتقار، روز
«١» ال عمران / ٣٠، روزى كه هر كس آنچه را از كار نيك انجام داده حاضر مى بيند و دوست مى دارد ميان او و آنچه از اعمال بد انجام داده فاصله زمانى باشد.
«٢» ترمذى آن را حديثى حسن و حاكم آن را صحيح دانسته و پيش از اين ذكر شده است .