راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١١ - باب سوّم سكرات مرگ و شدّت آن و حالاتى كه به هنگام مردن مستحب است

در خوف و هراسند چه پيامبر صلّى الله عليه و آله فرموده است: «هرگز كسى از شما از دنيا بيرون نمى‌رود مگر آنگاه كه سرنوشت خود را بداند و جايگاه خود را در بهشت يا دوزخ ببيند«١».»

و نيز فرموده است: «كسى كه ديدار خدا را دوست بدارد خداوند ديدارش را دوست مى‌دارد، و كسى كه ديدار او را كراهت دارد، ديدارش مكروه خداست» عرض كردند: ما همه از مرگ كراهت داريم، فرمود: «مقصود اين نيست چه هرگاه براى مؤمن معلوم شود كه او بر چه چيزى وارد خواهد شد لقاى خدا را دوست مى‌دارد، و خداوند نيز لقاى او را دوست خواهد داشت«٢».»

از پيامبر صلّى الله عليه و آله نقل شده كه فرموده است: «هرگاه خداوند از بنده‌اى خشنود باشد مى‌فرمايد: اى فرشته مرگ به سوى فلان بنده من برو و روح او را نزد من بياور تا او را آسودگى بخشم، آنچه عمل كرده كافى است من وى را در حال رفاه آزمودم و او را چنان كه دوست داشتم يافتم. پس فرشته مرگ به همراه پانصد فرشته فرود مى‌آيد با هر كدام شاخه‌هاى ريحان و ساقه‌هاى زعفران است و هر يك حامل بشارتى غير از بشارت ديگران مى‌باشد و همه در دو صفّ قرار مى‌گيرند تا با ريحانى كه همراه آنهاست جان او بيرون آيد.

هنگامى كه شيطان به آنها مى‌نگرد دست بر سر مى‌نهد و فرياد مى‌كند، لشكريانش به او مى‌گويند: اى سرور ما تو را چه شده است، مى‌گويد: آيا نمى‌بينيد به اين بنده چه كرامتهايى عطا كردند، شما كجا بوديد كه از او غافل شديد؟ مى‌گويند: ما كوشيديم ليكن او معصوم بود«٣».»

يكى از پيشينيان گفته است: مؤمن را جز در لقاى خداوند آسودگى نيست، و كسى كه آسودگى او در لقاى خداوند است روز مرگ روز سرور و شادى و ايمنى و عزّت و شرف اوست.

مى‌گويم: در كافى از سدير صيرفى آمده كه گفته است: به ابى عبد الله عليه السّلام عرض كردم:

قربانت شوم اى فرزند پيامبر خدا آيا مؤمن از قبض روح خود كراهت دارد؟ فرمود: «نه به خدا هنگامى كه فرشته مرگ براى قبض روحش نزد وى مى‌آيد بيتابى مى‌كند. فرشته مرگ‌