راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٠٠ - مطالبه كنندگان و ردّ مظالم

در آن خداوند متعال آدم را ندا مى‌كند كه: اى آدم برخيز و گروههاى دوزخى را روانه كن، آدم مى‌گويد: دوزخيان چند گروهند؟ مى‌فرمايد: از هر هزار تن نهصد و نود و نه تن در آتش و يكى در بهشت است، صحابه چون اين را شنيدند نوميد گرديدند به طورى كه ديگر خندان ديده نشدند و هنگامى كه پيامبر صلّى الله عليه و آله اين حالت را از اصحاب مشاهده كرد فرمود: «كار كنيد و شاد باشيد سوگند به آن كه جان محمّد در قبضه قدرت اوست با شما دو مخلوق (جهنّمى) است كه هرگز با كسى نباشند جز اين كه او را زياد گردانند علاوه بر آنچه از آدميزادگان و ابليس زادگان هلاك مى‌شوند» عرض كردند: «اى پيامبر خدا! آن دو خلق كيانند؟ فرمود:

«يأجوج و مأجوج»، پس اندوه صحابه بر طرف شد، سپس فرمود: كار كنيد و شاد باشيد، سوگند به آن كه جان محمّد به دست اوست روز قيامت شما در ميان مردم مانند خالى در پهلوى شتر يا نشانى در پاى چهار پايان هستيد.»«١»

مطالبه كنندگان و ردّ مظالم‌

هول و هراس از ميزان و خطر آن را شناختى و دانستى كه چشمها به سوى زبانه ميزان دوخته مى‌شود چه خداوند فرموده است: فَأَمَّا من ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَهُوَ في عِيشَةٍ راضِيَةٍ، وَ أَمَّا من خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ وَ ما أَدْراكَ ما هِيَهْ، نارٌ حامِيَةٌ«٢» اينك بدان كسانى از خطر ميزان و حساب نجات مى‌يابند كه در دنيا خويش را محاسبه كنند، و گفتار و كردار و خطورات قلبى و نگاههاى خود را در ترازوى شرع بسنجند، چنان كه فرموده‌اند: «نفس خويش را محاسبه كنيد پيش از آن كه محاسبه شويد، و آن را بسنجيد پيش از آن كه سنجيده شويد»، محاسبه نفس آن است كه انسان پيش از مرگ از هر گناهى توبه نصوح كند و كوتاهيهاى خود را در اداى واجبات الهى جبران سازد. و مظالم را حبّه به حبّه به صاحبانش بازگرداند، و با دست و زبان متعرّض هر كسى شده و يا به او گمان بد برده از وى حليّت طلبد و او را خوشحال كند تا آنگاه كه مى‌ميرد هيچ مظلمه و يا واجبى بر ذمّه او نباشد چنين كسى بدون حساب وارد بهشت مى‌شود. اگر پيش از ردّ مظالم بميرد خصمانش او را احاطه مى‌كنند، يكى دستش را، و ديگرى موى بالاى پيشانيش را و ديگرى گريبانش را