راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٤ - فضيلت كوتاهى آرزو
از على عليه السّلام روايت شده كه پيامبر صلّى الله عليه و آله فرموده است: «سختترين بيم من بر شما از دو خصلت است: پيروى هواى نفس و درازى آرزو چه پيروى هواى نفس سبب عدول از حق و درازى آرزو مايه دوستى دنياست. سپس فرمود: بدانيد خداوند دنيا را به دوست و دشمن خود مىدهد، و هرگاه بندهاى را دوست بدارد ايمان به او عطا مىكند جز اين كه براى دين فرزندانى و براى دنيا فرزندانى است. شما فرزندان دين باشيد، نه فرزندان دنيا، بدانيد دنيا كوچ كرده و روى از شما برگردانيده و آخرت به سوى شما آورده است، آگاه باشيد شما در روز عمل هستيد كه در آن حساب نيست و نزديك است در روز حساب باشيد كه در آن عمل نيست«١».»
امّ منذر گفته است: پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله شبى ناگهان در ميان مردم آمد و فرمود: «اى مردم! آيا از خدا شرم نمىكنيد»، عرض كردند: قضيّه چيست، فرمود: چيزى را كه نمىخوريد گرد آورى مىكنيد، و چيزى را كه به آن نمىرسيد آرزو مىداريد و آنچه را در آن سكنا نخواهيد كرد بنا مىكنيد«٢».»
ابو سعيد خدرى گفته است: اسامة بن زيد از زيد بن ثابت كنيزكى خريد به بهاى صد دينار به مهلت يك ماه شنيدم پيامبر صلّى الله عليه و آله مىفرمود: «آيا از اسامه در شگفت نيستيد كه خريدار تا يك ماه است، اسامه دراز آرزوست، به خدايى كه جانم در قبضه قدرت اوست چشم بر هم نمىزنم جز اين كه گمان مىكنم پيش از آن كه مژههايم به هم رسد خداوند جانم را بگيرد، و چشم باز نمىكنم جز اين كه گمان مىبرم پيش از آن كه چشم بر هم نهم جانم گرفته شود، و لقمهاى بر دهان نمىگذارم جز اين كه گمان مىكنم پيش از آن كه آن را فرو برم بر اثر مرگ گلو گيرم گردد، سپس فرمود: اى فرزندان آدم اگر خرد داريد خود را در زمره مردگان شماريد. سوگند به آن كه جانم به دست اوست آنچه به شما وعده داده مىشود خواهد آمد و شما نمىتوانيد خدا را به عجز درآوريد«٣».»
روايت شده است كه پيامبر صلّى الله عليه و آله سه چوب گرفت يكى را در ميان دستهايش فرو برد و ديگرى را در كنار آن و سومى را دورتر از آن قرار داد و فرمود: «آيا مىدانيد اين چيست؟
عرض كردند: خدا و پيامبرش داناتر است، فرمود: اين انسان و اين اجل و آن آرزوست كه
«١» قصر الامل ابن اى الدنيا: و نيز آن را به همين گونه از حديث جابر روايت كرده و هر دو روايت او ضعيف است چنان كه در المغنى است .
«٢» طبرانى از حديث ام وليد دختر عمر
«٣» الحيلة ابو نعيم ، الشعب بيهقى ، قصر الامل ابن ابى الدنيا: الترغيب و الترهيب ، ج ٤،ص ٢٣٢.