راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٤ - بيان اعمالى كه مربوط به نيّت است
معصيت مىشود، ليكن معصيت هرگز با نيّت تبديل به طاعت نخواهد شد. آرى نيّت در آن مدخليّت دارد به طورى كه هرگاه مقاصد پليدى بر آن اضافه شود گناه بزرگ وزر و وبال آن چند برابر مىشود، چنان كه در كتاب توبه ذكر كردهايم.
قسم دوّم طاعات است و آنها در اصل صحّت و مضاعف شدن فضيلت به نيّت بستگى دارند. امّا اصل صحّت اين است كه نيّت انسان در طاعت انجام دادن آن براى خدا باشد نه براى غير او چه اگر قصد ريا داشته باشد طاعتش معصيت خواهد شد و مضاعف شدن فضيلت بستگى به كثرت نيّات خير دارد چه مىتوان در يك طاعت خيرات بسيارى را نيّت كرد تا به هر نيّتى ثوابى عايد او شود، زيرا هر كدام از آنها حسنهاى است و هر حسنهاى ده برابر مثل آن ثواب دارد چنان كه در خبر آمده است. في المثل نشستن در مسجد طاعت است و در آن مىتوان مطالب بسيارى را در نيّت گرفت تا از فضايل اعمال پرهيزگاران به شمار آيد، و به وسيله آن به درجات مؤمنان برسد:
١- معتقد باشد كه مسجد خانه خداست و كسى كه در آن وارد مىشود زاير خداوند است، پس زيارت مولاى خود را نيّت كند به اميد آنچه پيامبر صلّى الله عليه و آله وعده كرده و فرموده است:
«كسى كه به مسجد درآمده«١» خدا را ديدار مىكند و حقّ است بر زيارت شونده كه زيارت كننده خود را اكرام كند»«٢».
٢- پس از اداى نماز منتظر نماز ديگر باشد تا از جمله منتظران نماز به شمار آيد، و اين معناى رابطوا«٣» در قول خداوند متعال است.
٣- پارسايى از طريق بازداشتن گوش و چشم و ديگر اعضاء از حركات و رفت و آمدهاست، چه اعتكاف عبارت است از بازداشتن نفس و با روزه هم معناست و نوعى ترهّب و پارسايى است از اين رو پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «رهبانيّت امّتم نشستن در مساجد است»«٤».
٤- با گوشه گيرى در مسجد خود را وقف خدا مىكند و درون خود را با فكر درباره
«١» در الاحيا آمده است : كسى كه در مسجد نشسته است .
«٢» الضعفاء ابن حبان از حديث سلمان ، الشعب بيهقى نظير آن به روايت از گروهى از صحابه كه نام آنها برده نشده است به سند صحيح ، و پيش از اين هر دو ذكر شده اند.
«٣» آل عمران / ٢٠٠: اى كسانى كه ايمان آورده ايد استقامت كنيد و در برابر دشمنان پايدارى ورزيد و از مرزهاى خود مراقبت به عمل آوريد.
«٤» عراقى گفته است : ماخذ آن را نيافتم .