و چقدر نادانى كه از رسوايى در نزد گروه اندكى از بندگان خدا در اين دنياى زود گذر دورى مى‌جويى و از رسوايى بزرگ روز قيامت در ميان انبوه خلايق و قرار گرفتن در معرض خشم خداوند و عذابهاى دردناك او و گرفتار شدن در دست فرشتگان عذاب كه تو را به سوى دوزخ مى‌كشانند بيم ندارى. اين احوال تو در روز قيامت است امّا هنوز خطر بزرگتر را كه خطر صراط است نشناخته‌اى.

چگونگى صراط

پس از اين هول و هراسها در اين گفتار خداوند بينديش كه فرموده است: يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً وَ نَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى‌ جَهَنَّمَ وِرْداً«١»، و نيز: فَاهْدُوهُمْ إِلى‌ صِراطِ الْجَحِيمِ، وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ«٢». بنابراين مردم پس از اين مواقف هولناك به سوى صراط رانده مى‌شوند، و آن پلى است كه بر روى جهنّم كشيده شده، از شمشير تيزتر و از موى باريكتر است، كسى كه در اين جهان بر راه راست بوده و از صراط مستقيم منحرف نشده است عبور از صراط آخرت براى او آسان است و نجات مى‌يابد و كسى كه در اين دنيا از راه راست منحرف شود و در آن استقامت نورزد و پشت خود را به گناه گرانبار كند در همان گام نخستين از صراط مى‌لغزد و به دوزخ مى‌افتد. لذا اكنون بينديش كه چه بيم و هراسى به دلت خواهد رسيد هنگامى كه صراط و باريكى آن را مشاهده كنى و چشمت بر سياهى جهنّم كه در زير آن است بيفتد سپس بانگ نفس برآوردن و شعله‌ور شدن دوزخ به گوشت رسد، و تو را مكلّف كنند كه با وجود ضعف حال و تپش دل و لرزش پاها و بار سنگين گناهان كه بر پشت توست و مانع حركت بر روى زمين هموار است چه رسد به حدّت و تيزى صراط از روى آن بگذرى. و چگونه خواهى بود هرگاه يك پاى خود را بر روى آن بگذارى و تيزى آن را احساس كنى و ناچار باشى كه پاى ديگر را نيز از زمين بردارى، و در جلو خود مردمانى را مشاهده كنى كه مى‌لغزند و به زير مى‌افتند، و گماشتگان دوزخ آنها را با چنگك و چنگال مى‌گيرند، و به گونه‌اى كه پاهايشان در هوا و سرهايشان رو به آتش است در دوزخ سرنگون‌

«١» مريم / ٨٥ و ٨٦: در اين روزه پرهيزگاران را به سوى خداوند رحمان (و پاداشهاى او) راهنمايى مى كنيم ، و مجرمان را (همچون شتران تشنه كامى كه به سوى آبگاه مى روند) به جهنم مى رانيم .

«٢» صافات / ٢٣ و ٢٤، و آنها را به سوى راه دوزخ هدايت كنيد، آنها را متوقف سازيد كه بايد بازپرسى شوند.