راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٠٥ - باب سوّم سكرات مرگ و شدّت آن و حالاتى كه به هنگام مردن مستحب است

اين حال خداوند او را با دشمنان ما برابر نمى‌كند و به شفاعت ما او را از آتش بيرون مى‌آورد. پس تحمل و فرمانبردارى كنيد و به خود و ديگران پشتگرم نباشيد و مجازاتهاى خداوند را كوچك نشماريد چه شفاعت ما به برخى از مسرفان نمى‌رسد جز پس از سيصد هزار سال عذاب.»

از حسن بن على عليه السّلام پرسيدند: اين مرگ كه آن را نشناخته‌اند چيست؟ فرمود: «بزرگترين شادى است كه بر مؤمنان وارد مى‌شود چه از سراى رنج و محنت به نعيم ابد منتقل مى‌شوند، و براى كافران بزرگترين مهلكه است زيرا از بهشت خود به آتشى كه از ميان رفتنى و پايان يافتنى نيست انتقال مى‌يابند«١».»

هنگامى كه كار بر حسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام سخت شد همراهان آن حضرت به او نگريستند ديدند حال او بر خلاف آنان است چه هنگامى كه امر بر آنها سخت مى‌شد رنگ چهره‌شان دگرگون مى‌گرديد و پشتشان به لرزه در مى‌آمد و دلهايشان هراسان مى‌شد و از پا مى‌افتادند. ليكن حسين بن على عليه السّلام و برخى از خواصّ او رخسارشان مى‌درخشيد و اعضايشان آرام و نفوسشان مطمئن بود. آنها به يكديگر گفتند: به آن حضرت بنگريد كه از مرگ هيچ باكى ندارد. امام حسين عليه السّلام فرمود: «اى بزرگزادگان شكيبايى ورزيد مرگ پلى است كه شما را از پريشانى و بد حالى به بهشت پهناور و نعمتهاى هميشگى مى‌رساند. كدام يك از شماست كه خوش نداشته باشد از زندانى به كاخى منتقل شود و آن براى دشمنان شما همچون كسى است كه از كاخى به زندانى منتقل شود و عذاب دردناك او را فرا گيرد.

همانا پدرم از پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله برايم حديث كرد كه فرموده است: دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است و مرگ پل آنان به سوى بهشت و پل اينان به سوى دوزخشان است. من دروغ نگفته‌ام و به من دروغ گفته نشده است«٢».»

به علىّ بن الحسين عليه السّلام عرض كردند: مرگ چيست؟ فرمود: «براى مؤمن مانند كندن جامه چركين پر از شپش از تن و باز شدن غل و زنجيرهاى سنگين از او و تبديل آنها به فاخرترين جامه‌ها و پاكيزه‌ترين بوها و رهوارترين مركبها و دلپذيرترين منزلهاست و براى كافر مانند كندن لباس فاخر از تن و انتقال او از منازل دلپذير و تبديل آنها به چركين‌ترين و