راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٣٠ - چگونگى بهشت و نعمتهاى آن

هرگاه مى‌خواهى صفات بهشت را بدانى قرآن تلاوت كن چه برتر از گفتار خداوند گفتارى نيست، آيه: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ«١» تا آخر سوره الرّحمان و سوره واقعه و ديگر سوره‌ها را بخوان و اگر بخواهى تفصيل صفات بهشت را از طريق اخبار بدانى اينك كه به طور اجمال بر آنها آگاهى يافته‌اى به تفصيل آنها توجّه كن و نخست در تعداد بهشتها بينديش. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله درباره قول خداوند: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ فرموده است: «دو بهشتند كه ظرفهاى آنها و آنچه در آنهاست از نقره‌اند، و دو بهشتند كه ظرفهاى آنها و آنچه در آنهاست از زر و طلايند و در بهشت عدن ميان اهل آن و نظر كردن به پروردگار جز رداى كبريايى وجه او حايلى نيست»«٢».

سپس به تعدّد درهاى بهشت بنگر چه آنها بر حسب اصول طاعات متعدّدند چنان كه درهاى جهنّم نيز بر اساس اصول معاصى بسيارند. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «هر كس از مال خويش در راه خدا به دو گونه انفاق كند از همه درهاى بهشت فرا خوانده مى‌شود و بهشت را هشت در است، كسى كه از اهل نماز است از در نماز و آن كه اهل روزه است از در روزه دعوت مى‌شود و اين در ريّان است، و كسى كه اهل صدقه است از در صدقه، و آن كه اهل جهد است از در جهاد فرا خوانده خواهد شد»«٣».

عاصم بن ضمره از على عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت از دوزخ ياد كرد و آن را امرى بزرگ شمرد و چيزى فرمود كه آن را به ياد ندارم سپس فرمود: وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً«٤»، اينان چون به يكى از درهاى بهشت مى‌رسند در آن جا درختى مى‌يابند كه از زير ساقه آن دو چشمه آب جارى است سپس چنان كه به آنها امر مى‌شود يكى را قصد مى‌كنند و از آن مى‌آشامند در نتيجه هر چند رنج و بيم در درون آنهاست برطرف مى‌شود.

پس قصد چشمه ديگر مى‌كنند و در آن غسل به جا مى‌آورند، تازگى و خرمى نعيم بهشت بر آنها مى‌وزد و در نتيجه موهاى آنها تا ابد دگرگون و ژوليده نمى‌شود و مانند اين است كه روغن بر موهاى خود ماليده‌اند سپس به بهشت مى‌رسند، به آنها گفته مى‌شود: سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ«٥»، پس از آن ولدان آنها را ديدار مى‌كنند و به گرد آنها در مى‌آيند به‌