راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٧ - بيان چگونگى تفكّر در مخلوقات خداوند

«١». وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ، وَ ما أَدْراكَ ما الطَّارِقُ النَّجْمُ الثَّاقِبُ«٢». وَ السَّماءِ ذاتِ الْحُبُكِ«٣».

وَ السَّماءِ وَ ما بَناها«٤» و نيز: وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها«٥»، فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ، الْجَوارِ الْكُنَّسِ«٦»، وَ النَّجْمِ إِذا هَوى‌«٧»، فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ، وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ«٨». و دانسته‌اى كه گذشتگان و آيندگان از شناخت عجايبى كه در نطفه كثيف است عاجز مانده‌اند ليكن با اين همه خداوند به آن سوگند ياد نكرده پس چه گمان دارى درباره چيزى كه خداوند به آن قسم خورده و روزيها را بدان نسبت داده و فرموده است: وَ في السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ«٩»، و كسانى را كه در آن مى‌انديشند ستوده و فرموده است: وَ يَتَفَكَّرُونَ في خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ«١٠». پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: واى بر كسى كه اين آيه را بخواند سپس آن را به سبيل خود بكشد»«١١» يعنى: بدون تفكّر از آن بگذرد. و نيز خداوند اعراض كنندگان از آن را نكوهش كرده و فرموده است: وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ«١٢». بنابراين ميان همه درياها و زمين با آسمان چه نسبتى مى‌تواند وجود داشته باشد چه آنها بزودى دستخوش دگرگونى مى‌شوند ليكن آسمانها تا آنگاه كه خداوند مقدّر فرموده سخت و محكم برقرار و از دگرگونى و تغيير محفوظند، از اين رو خداوند آن را سقف محفوظ ناميده و فرموده است: وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً، و نيز: وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً