راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٧ - امّا سبب اوّل- و آن عبارت است از محبّت انسان به ذات
صادق عليه السّلام نقل كردهاند كه از آنچه درباره رؤيت روايت مىكنند از آن حضرت پرسش شد، فرمود: «خورشيد جزئى از نور كرسى است و كرسى جزئى از هفتاد جزء نور عرش و عرش جزئى از هفتاد نور حجاب و حجاب جزئى از هفتاد جزء نور ستر است، اگر اينان راستگويند به همين خورشيد هنگامى كه ابرى در برابر آن نيست چشم بدوزند».
و نيز به سند خود از احمد بن اسحاق روايت كردهاند كه گفته است: به ابى الحسن الثّالث (امام هادى عليه السّلام) نامهاى نوشتم و درباره رؤيت خداوند كه مردم در آن اختلاف دارند، پرسش كردم. آن حضرت پاسخ دادند: «تا هنگامى كه ميان بيننده و ديده شده هوايى كه ديدن در آن نفوذ كند وجود نداشته باشد، رؤيت صورت نمىگيرد و اگر هوا از ميان بيننده و ديده شده قطع شود، ديدن تحقّق نمىيابد و در اين صورت مشابهت واقع مىشود، چه هرگاه بيننده و ديده شده در سببى كه موجب رؤيت آنهاست برابر شوند، تشابه آنها لازم مىآيد و اين همان تشبيه نارواست (خداوند را مانندى نيست)، زيرا ناگزير اسباب به مسبّبات خود ارتباط دارند».
شيخ صدوق به سند خود از ابى بصير از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه گفته است: به آن حضرت عرض كردم: مرا آگاه فرما، آيا مؤمنان در روز قيامت خداوند را خواهند ديد؟
فرمود: «آرى او را پيش از روز قيامت هم ديدهاند». عرض كردم: چه وقت؟ پاسخ داد:
«هنگامى كه به آنان فرمود: أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ، قالُوا بَلى«١»»، سپس اندكى سكوت كرد و پس از آن فرمود: «مؤمنان او را پيش از روز قيامت در دنيا مىبينند، آيا تو او را در همين وقت نديدهاى؟» ابو بصير مىگويد: به آن حضرت عرض كردم: قربانت شوم آيا من اين سخنان را از سوى تو روايت كنم؟ فرمود: «نه، زيرا ممكن است انكار كنندهاى كه معناى آنچه را مىگويى نداند آنها را انكار كند سپس اين سخنان را تشبيه پندارد و كافر شود، و ديدن با دل مانند ديدن با چشم نيست. خداوند برتر است از آنچه مشبّهه و ملحدان او را توصيف مىكنند.»
«١» اعراف / ١٧٢:... (فرمود) آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند: آرى .