خطر خواهى بود، چه از دو حال بيرون نيست: يا به تو گفته خواهد شد كه من در دنيا پرده بر گناهانت كشيدم و امروز نيز تو را مى‌آمرزم كه در اين صورت خوشحالى و سرور تو بسيار خواهد بود و گذشتگان و آيندگان به تو رشك خواهند برد، و يا به فرشتگان گفته خواهد شد اين بنده زشت را بگيريد و به زنجير كشيده به دوزخ بريد كه در اين صورت اگر آسمان و زمين بر تو بگريند سزاوار است، چه مصيبت تو بزرگ است و به سبب كوتاهى در طاعت خداوند و اين كه آخرتت را به دنياى پستى كه با تو نمانده است فروخته‌اى حسرت و اندوه تو بسيار خواهد بود.

چگونگى ميزان (ترازو)

سپس از تفكّر در ميزان و پراكنده شدن نامه‌هاى اعمال به سمت چپ و راست غافل مباش چه مردم پس از سؤال سه دسته مى‌شوند:

١- دسته‌اى كه حسنه‌اى ندارند، گردن سياهى از آتش بيرون مى‌آيد و مانند پرنده كه دانه را مى‌چيند آنها را بر مى‌گيرد و به دور آنها مى‌پيچد و در آتش مى‌اندازد، و آتش آنها را مى‌بلعد، اينان را شقاوتمندانى اعلام مى‌كنند كه پس از اين سعادتى براى آنها نيست.

٢- دسته‌اى كه هيچ گناهى مرتكب نشده‌اند، ندا كننده‌اى ندا مى‌دهد كه در همه حالات خدا را سپاسگزار بوده‌اند برخيزند، آنان بر مى‌خيزند و روانه بهشت مى‌شوند. سپس با نماز گزاران در نيمه شب و همچنين با كسانى كه تجارت و داد و ستد آنان را از ذكر خدا باز نداشته همين رفتار را انجام مى‌دهند و اعلام مى‌شود كه اينان سعادتمندانى هستند كه پس از اين دچار شقاوتى نخواهند شد.

٣- اين دسته كه اكثريّت را تشكيل مى‌دهد كسانى هستند كه اعمال خوب و بد را به هم آميخته و انجام داده‌اند، ممكن است اعمال آنان بر آنها پوشيده باشد، ليكن بر خدا پوشيده نيست كه آيا حسنات آنها غلبه دارد يا سيّئات آنها و خداوند لازم مى‌داند حقيقت امر را به آنها بشناساند تا فضل و بخشندگى او به هنگام عفو، و عدل و داد او به هنگام عقاب آشكار شود. از اين رو صحيفه‌ها و نامه‌هاى اعمال كه مشتمل بر حسنات و سيّئات است بخش مى‌شود، و ميزان (ترازو) نصب مى‌گردد، و چشمها به سوى نامه‌ها دوخته مى‌شود كه در سمت راست هر كس مى‌افتند يا در سمت چپ، سپس به زبانه ترازو خيره مى‌شوند كه به طرف حسنات مايل مى‌شود يا به طرف سيّئات، و اين حالتى بس هولناك است كه عقل خلايق در آن حيران مى‌ماند. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله درباره قيامت فرموده است: آن روزى است كه‌