راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩٣ - محبّت خداوند نسبت به بندگانش و معناى آن

از نشانه‌هاى ديگر آن كه نسبت به همه بندگان خدا دلسوز و مهربان و بر همه دشمنان خدا و همه آنهايى كه خلاف دستور او را به جا مى‌آورند سرسخت و ناسازگار باشد. چنان كه خداوند متعال فرموده است: أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ«١». در راه رضاى خدا نكوهش هيچ نكوهشگرى در او تأثير نكند، و هيچ چيزى او را از خشم براى خدا باز ندارد. خداوند دوستانش را به همين اوصاف معرّفى كرده و در يكى از كتب آسمانى فرموده است: آنها كسانى هستند كه مانند كودك كه به چيزى حريص باشد به محبّت من حرص مى‌ورزند و به ياد من باز مى‌گردند چنان كه كركس به آشيانه خود باز مى‌گردد، در برابر محرّمات من مانند پلنگ خشمگين مى‌شوند و باك ندارند كه مردم كم باشند يا زياد.

اينك به اين مثال توجّه كن، چه كودك هرگاه به چيزى حريص گردد به هيچ وجه از آن جدا نمى‌شود، و اگر آن چيز از او گرفته شود گريه و فرياد سر مى‌دهد تا آنگاه كه آن را به او برگردانند. هنگامى كه مى‌خوابد آن را در جامه‌اش با خود نگه مى‌دارد و چون از خواب بيدار مى‌گردد دوباره با آن مشغول و سرگرم مى‌شود هرگاه آن را از او جدا كنند مى‌گريد و چون آن را دوباره بيابد خوشحال و خندان مى‌شود، و كسى كه با او درباره آن نزاع كند با او دشمن مى‌شود و كسى كه آن را به او باز دهد دوست او مى‌گردد. امّا پلنگ به هنگام خشم نمى‌تواند خود را نگه دارد حتّى ممكن است از شدّت خشم خود را هلاك كند.

اينها كه ذكر شد نشانه‌هاى محبّت است و كسى كه همه اين نشانه‌ها در او كامل است محبّت او كامل و عشق او خالص است و شراب او در آخرت صافى و آبشخور او شيرين و گوارا مى‌باشد امّا كسى كه با محبّت او محبّت غير او را بياميزد در آخرت به اندازه محبّتش متنعّم مى‌شود، چه شراب او به مقدارى با شراب مقربان آميخته مى‌شود چنان كه خداوند درباره ابرار (نيكان) فرموده است:

إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ، عَلَى الْأَرائِكِ يَنْظُرُونَ، تَعْرِفُ في وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ، يُسْقَوْنَ من رَحِيقٍ مَخْتُومٍ، خِتامُهُ مِسْكٌ وَ في ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ، وَ مِزاجُهُ من تَسْنِيمٍ، عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ«٢». گوارايى شراب ابرار به سبب اندكى آميختگى آن با شراب خالصى است كه ويژه‌