راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٩ - در بيان معناى رضا به قضاى الهى و حقيقت و فضيلت آن

بيان آن كه دعا با رضا تناقض ندارد و دعا كننده را از مقام رضا بيرون نمى‌برد

كراهت از گناه و دشمن داشتن گنهكار و قطع اسباب گناه و كوشش در زدودن آن از طريق امر به معروف و نهى از منكر متناقض با رضا نيست. دسته‌اى از نا اهلان مغرور به خطا رفته پنداشته‌اند كه گناه و كفر از قضا و قدر الهى است از اين رو رضا و تسليم در برابر آن واجب است و اين ناشى از نداشتن تأويل و غفلت از اسرار شرع است. امّا دعا امرى است كه ما را به آن دستور داده‌اند، و دعاهايى كه از پيامبر ما صلّى الله عليه و آله و پيامبران ديگر عليه السّلام نقل شده چنان كه در كتاب الدّعوات ذكر كرده‌ايم بسيار است. و پيامبر ما صلّى الله عليه و آله در بالاترين مقامات رضا بود، و نيز خداوند بعضى از بندگان خود را ستوده و درباره آنها فرموده است: يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً«١».

امّا انكار گناه و نفرت و ناخشنودى از آن چيزى است كه خداوند بندگانش را بدان موظّف ساخته و آنها را بر راضى بودن از گناه نكوهش كرده و فرموده است: وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها«٢» و نيز: رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طُبِعَ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ«٣». در خبر مشهور آمده است: «هر كس عمل زشتى را شاهد و بدان راضى باشد مانند آن است كه خود آن را به جا آورده است»«٤» و نيز: «دلالت كننده بر بدى به جا آورنده آن است»«٥». از ابن مسعود نقل شده كه گفته است: بنده از وقوع منكر غايب است ليكن مثل گناه به جا آورنده آن را بر دوش دارد، گفتند: اين چگونه است؟ پاسخ داد: آن عمل را به او مى‌گويند و او خشنود مى‌شود. در خبر آمده است: «اگر بنده‌اى در مشرق كشته شود و ديگرى كه در مغرب است بدان راضى باشد در كشتن او شريك است»«٦». خداوند به حسد و رقابت در كارهاى نيك و پرهيز از بديها امر كرده و فرموده است: وَ في ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ«٧» و نيز فرموده است:

«حسد جز در دو چيز روا نيست، مردى كه خداوند به او حكمتى داده و او آن را در ميان مردم‌