راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٨٦ - محبّت خداوند نسبت به بندگانش و معناى آن

دوست بدارد او را مبتلا مى‌كند. اگر شكيبايى ورزد او را اختيار مى‌كند و اگر خشنود باشد او را بر مى‌گزيند.»«١» يكى از دانشمندان گفته است: هنگامى كه خود را ببينى كه او را دوست دارى و او را ببينى كه تو را مبتلا مى‌كند بدان او مى‌خواهد دوستى خود را با تو خالص كند.

يكى از مريدان به استادش گفت: چيزى از دوستى به من نشان داده شد، استادش گفت: اى فرزند! آيا او تو را به محبوبى جز خود مبتلا كرده است تا تو او را بر آن محبوب برگزيده باشى؟ پاسخ داد: نه، استاد گفت: اميد دوستى نداشته باش چه آن را به بنده‌اى نمى‌دهد جز آنگاه كه او را مبتلا و آزمايش كند. پيامبر صلّى الله عليه و آله فرموده است: «هرگاه خداوند بنده‌اى را دوست بدارد از نفس او واعظى و از دل او منع كننده‌اى قرار مى‌دهد تا او را امر و نهى كند»«٢» و نيز فرموده است: «هرگاه خداوند خير بنده‌اى را بخواهد او را به عيبهايش بينا مى‌گرداند» و مهمترين نشانه‌ها آن است كه خدا را دوست بدارد چه اين امر دلالت بر آن دارد كه خداوند او را دوست مى‌دارد.

امّا كارى كه نشانه آن باشد كه محبوب حق تعالى است آن است كه خداوند امور ظاهر و باطن و آشكار و نهان او را سرپرستى كند، و فرمانرواى او، مدبّر امور او، زينت بخش اخلاق او، به كار برنده جوارح او، به صلاح آورنده ظاهر و باطن او باشد، انديشه‌اش را يكى كند، دنيا را در دلش دشمن گرداند، او را از غير خود به وحشت اندازد، با لذّت راز و نياز در خلوتها مونس او شود، حجابهاى ميان او و معرفتش را براى او بردارد، اين امور و امثال اينها نشانه دوستى خداوند نسبت به بنده است و ما اكنون نشانه‌هاى محبّت بنده را نسبت به خداوند ذكر مى‌كنيم چه اين نيز نشانه محبّت خداوند نسبت به بنده است.

نشانه‌هاى محبّت بنده نسبت به خداوند

بدان هر كسى مدّعى اين محبّت است و ادّعا چقدر آسان و معناى آن چقدر دشوار است.

از اين رو انسان نبايد به نيرنگهاى شيطان فريفته شود، و به هنگامى كه نفس مدّعى محبّت خداوند مى‌شود پيش از آن كه با نشانه‌هاى آن او را بيازمايد و ادلّه و براهين آن را از او بخواهد خدعه او را باور كند. محبّت درخت پاكيزه‌اى‌ست كه ريشه‌اش در زمين استوار و شاخه‌هايش در آسمان است ميوه‌هاى آن بر دل و زبان و جوارح ظاهر مى‌شود، و اين‌