راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٣ - شواهدى از شرع در محبّت بنده نسبت به خداوند
شواهدى از شرع در محبّت بنده نسبت به خداوند
بدان امّت بر اين اجماع دارد كه دوستى خداوند و پيامبر صلّى الله عليه و آله واجب است و چيزى كه وجود ندارد، هرگز واجب نمىشود. چگونه ممكن است دوستى خداوند به طاعت تفسير شود در حالى كه طاعت تابع دوستى و نتيجه آن است و ناگزير بايد محبّت بر آن مقدّم باشد، چه از دوست اطاعت مىشود.
از جمله شواهد شرعى در لزوم محبّت خداوند قول او است: يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ«١» و نيز:
وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ«٢» و اين آيهها دليل اثبات محبّت براى خدا و اثبات شدّت و ضعف در آن است. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله ضمن احاديث بسيارى دوستى خداوند را از شرايط ايمان قرار داده است. ابو رزين عقيلى عرض كرد: اى پيامبر خدا! ايمان چيست؟ فرمود: «اين كه خدا و پيامبرش را از هر چه غير آنهاست، دوستتر بدارى»«٣» و در حديث ديگر آمده است: «هيچ يك از شما ايمان نمىآورد، جز آنگاه كه خدا و پيامبرش را از غير آنها دوستتر بدارد»«٤» و در حديث ديگرى است: «هيچ بندهاى مؤمن نمىشود جز آنگاه كه من در نزد او از اهل و مالش و همه مردم مجبوبتر باشم»«٥»، و در روايتى است «... و از جانش». چگونه چنين نباشد و حال آن كه خداوند فرموده است: قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ تا ... أَحَبَّ إِلَيْكُمْ من الله وَ رَسُولِهِ«٦». و اين آيه در معرض انكار و تهديد نازل شده است.
پيامبر صلّى الله عليه و آله به محبّت خداوند امر كرده و فرموده است: «خداوند را دوست بداريد، چه شما را از نعمتهاى خود بهرهمند مىكند و مرا دوست بداريد، چون خدا مرا دوست مىدارد»«٧».
روايت شده است مردى به پيامبر صلّى الله عليه و آله عرض كرد: اى پيامبر خدا! من تو را دوست
«١» مائده / ٥٤:.... آنها را دوست مى دارد و آنها (نيز) او را دوست مى دارند.
«٢» بقره / ١٦٥: و آنها كه ايمان دارند، محبتشان به خدا شديدتر است .
«٣» مسند احمد، ج ٤، ص ١١، ضمن حديثى ديگر.
«٤» سنن نسايى ، ج ٨، ص ٩٤، مضمون آن ، مسند احمد، ج ٣، ص ١٧٢، الاوسط طبرانى .
«٥» صحيح بخارى ، ج ١، ص ١٢، از حديث انس ، صحيح مسلم ، ج ١، ص ٤٩، نظير آن .
«٦» توبه / ٢٤: بگو اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و طايفه شما و اموالى كه به دست آورده ايد و تجارتى كه از كساد شدنش بيم داريد و مساكن مورد علاقه شما در نظرتان از خداوند و پيامبرش و جهاد در راهش محبوتر است ...
«٧» ترمذى ، المستدرك حاكم ، ج ٣، ص ١٥٠، از حديث ابن عباس .