راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩٧ - روز قيامت و سختيها و نامهاى آن

سخن گوييد، آنها اعمال او را بيان مى‌كنند، آنگاه او را وامى‌گذارند تا سخن گويد، به اعضايش مى‌گويد: دورى و هلاكت شما را باد، من از شما دفاع مى‌كردم.«١» بنابراين به خدا پناه مى‌بريم از رسوايى در پيش روى خلق بر اثر شهادت اعضا و جوارح جز اين كه خداوند به مؤمن وعده داده است كه گناهان او را مستور بدارد و ديگرى را بدانها آگاه نگرداند. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «هر كس عيب مؤمنى را بپوشاند خداوند عيب او را در روز قيامت مى‌پوشاند»«٢». ليكن اين امر تنها درباره مؤمنى اميد مى‌رود كه عيوب مردم را بپوشاند و كوتاهيهاى آنها را درباره خود تحمّل كند و زبان به ذكر بديهاى مردم نگشايد و در غياب آنها چيزى نگويد كه اگر آن را بشنوند ناخوشايندشان باشد چنين كسى سزاوار است كه در قيامت مانند خود او با وى رفتار شود.

حال انگار كه خداوند گناهان تو را از ديگران پوشيده بدارد، آيا نداى عرض اعمال كه گوش تو را خواهد كوبيد و هراسى كه از آن تو را فرا خواهد گرفت براى كيفر گناهانت كافى نخواهد بود؟ چه موى بالاى پيشانيت را مى‌گيرند و تو را بدان جا كه بايد مى‌كشانند در حالى كه دلت هراسان و خردت پريشان و بدن و اعضايت لرزان و رنگ رويت دگرگون و از شدّت هول و هراس جهان در نظرت تاريك مى‌شود. بنابراين نفس خويش را ارزيابى كن كه با اين صفات و حالاتى كه گفته شد پاى بر گردن مردم مى‌گذارى و صفّها را مى‌شكافى و مانند اسبى كه آن را به يدك مى‌كشند كشيده مى‌شوى و چشمها به سوى تو دوخته شده است. پس در نظر گير كه موكّلانت دست تو را با همين وضع مى‌گيرند و به ساحت عرش خداوند رحمان مى‌رسانند سپس تو را رها مى‌كنند. و خداوند سبحان با عظمت گفتار خود تو را ندا مى‌كند كه اى فرزند آدم نزديك بيا و تو با دل تپيده و شكسته و اندوهگين و چشمى خاشع و فروهشته نزديك مى‌روى و نامه اعمالت كه هر عمل كوچك و بزرگى انجام داده‌اى در آن ثبت و شمارش شده به تو داده مى‌شود، از اين رو چه بسيار كارهاى زشتى كه از تو سر زده و فراموش كرده‌اى و اكنون به ياد تو مى‌آيد، و بسا طاعتها كه از آفات آنها غفلت ورزيده‌اى و معايب آنها بر تو مكشوف مى‌گردد، و چه بسيار است شرمندگيها و حيرتها و محدوديّتها و ناتوانيهايى كه براى تو است. اى كاش مى‌دانستم كه بر روى چه قدمى در