راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩١ - روز قيامت و سختيها و نامهاى آن

قيامت آگاه مى‌كند و مى‌فرمايد: اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ«١» و نيز: إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً«٢» و نيز: وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيباً«٣». آنگاه بهترين حالات ما زمانى است كه به خواندن اين قرآن بپردازيم در حالى كه در معانى آن تدبّر نمى‌كنيم و در كثرت اوصاف روز قيامت و نامهاى آن نمى‌انديشيم و خود را براى رهايى از شدايد آن آماده نمى‌كنيم، از اين غفلت به خدا پناه مى‌بريم و اگر خداوند به رحمت گسترده‌اش غفلت ما را تدارك نفرمايد بى شك از هلاك شدگان خواهيم بود.

چگونگى سؤال‌

سپس اى بيچاره در سؤالهايى كه پس از اين هول و هراسها به طور زبانى و بى مترجم از تو خواهد شد بينديش كه از كم و بيش و اندك و بسيار از تو مى‌پرسند و تو در حالى كه گرفتار اندوه و عرق قيامت و شدايد آن هستى ناگهان فرشتگانى با جسمهاى عظيم و اندامهاى ضخيم درشتخو و سختگير از اطراف آسمان فرود مى‌آيند و مأموريّت دارند كه موى پيشانى مجرمان را بگيرند و به سوى موقف عرض اعمال بر خداوند جبّار بكشانند.

پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «خداوند را فرشته‌اى است كه ميانه دو پلك چشمانش مسافت پانصد سال راه است»«٤». پس نسبت به خودت چه گمان دارى اگر نظير اين فرشتگان را مشاهده كنى كه به سويت فرستاده شوند تا تو را به مقام عرض برند، و تو آنها را مى‌بينى كه با همه عظمت جثّه از سختى آن روز شكسته حال و از آنچه از خشم پروردگار بر بندگانش ظاهر مى‌شود بيمناك مى‌باشند، و به هنگامى كه اين فرشتگان فرود مى‌آيند، هيچ پيامبر و صدّيق و صالحى نيست جز اين كه برو در مى‌افتد از بيم آن كه مبادا به وسيله آنها دستگير شود. آرى اين حال مقرّبان درگاه خداست نسبت به گنهكاران چه گمان دارى؟ در اين موقع است كه دسته‌اى از شدّت ترس به فرشتگان مى‌گويند: آيا پروردگارمان در ميان شماست؟ و اين پرسش به سبب عظمت موكب و شدّت هيبت آنهاست از اين رو فرشتگان از پرسش آنها بيمناك مى‌شوند به سبب آن كه آفريدگارشان را برتر از آن مى‌دانند كه در ميان آنها باشد پس با آواز خود ندا مى‌كنند كه خداوندگارشان منزّه است از آنچه اهل زمين مى‌پندارند