آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٢٣٥ - فرع دوّم حد دوّم سرقت

در شرح لمعه‌ [١] فرموده‌اند: «يقطع من مفصل القدم، ويترك له العقب يعتمد عليها».

تعبير اين بزرگان مفصل قدم است نه مفصل ساق؛ يعنى محل جدايى پا و قدم از ساق كه آخر قدم است به‌گونه‌اى كه تنها پاشنه‌ى پا برايش باقى بماند كه بتواند به آن اعتماد كرده بايستد.

اين قول با فتواى اهل سنّت موافق است؛ شواهدى از روايات نيز دارد.

شيخ صدوق رحمه الله در كتاب‌ مقنع‌ مى‌فرمايد: «إنّما يقطع من وسط القدم» [٢] يعنى طول قدم را نصف كنيد، نيمه‌اش قبه‌ى قدم يا برآمدگى روى پا است كه با ساق پا مقدارى فاصله دارد و به تعبير امام رحمه الله در تحريرالوسيله‌، جايى كه مقدارى از محل مسح باقى مى‌ماند.

شيخ طوسى رحمه الله در كتاب‌ خلاف‌ [٣] و مبسوط [٤] مى‌فرمايد: «يقطع من عند معقد الشراك» از جايى كه بند نعلين عربى را مى‌بندند، قطع مى‌گردد؛ بند نعل عربى روى همان برآمدگى قدم واقع مى‌شود كه از آن به «قبّة القدم» و «كعب» تعبير مى‌كنند. در كتاب وضو كلمه‌ى «كعب» به واسطه‌ى استعمالش در آيه‌ى وضو وَامْسَحُواْ بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ‌ [٥] قيل و قال زيادى دارد.

صاحب جواهر رحمه الله در آن بحث و در اين بحث مى‌گويد: بيشتر علما مگر افراد نادر و اهل لغت معتقدند «كعب» همان «قبّة القدم» و برآمدگى روى پا است. [٦] شيخ طوسى رحمه الله در توضيحى اضافه مى‌فرمايد: «من عند الناتي على ظهر القدم» از پهلوى آن چيزى كه روى پا برآمدگى دارد.

مرحوم حلبى در كتاب‌ كافى‌ [٧] و ابن‌زهره در غنيه‌ [٨] گفته‌اند: «إنّه من عند مقعد الشراك‌

[١]. الروضة البهية، ج ٩، ص ٢٨٤.

[٢]. المقنع، ص ٤٤٥.

[٣]. الخلاف، ج ٥، ص ٤٣٧، مسأله ٣١.

[٤]. المبسوط، ج ٨، ص ٣٥.

[٥]. سوره‌ى مائده، ٦.

[٦]. جواهر الكلام، ج ٢، ص ٢١٥- ٢٢٤ و ج ٤١، ص ٥٣١.

[٧]. الكافى في الفقه، ص ٤١١.

[٨]. غنية النزوع، ص ٤٣٢.