أول وهلة» يعنى فرق محارب با غيرمحارب در اين است كه اگر مهاجم محارب بود، در همان آغاز كار مى‌توان او را از پا درآورد؛ ولى اگر غيرمحارب بود، بايد از أسهل فأسهل شروع كرد.

بررسى معناى عبارت «اللصّ محارب»

در روايات كه مى‌فرمايد: «اللصّ محارب»، [١] آيا مى‌خواهد به صورت تعبّدى لصّ را در محدوده‌ى محارب وارد كند؟، يعنى لصّ اگر شرايط محارب را هم واجد نباشد و سلاحى نداشته باشد، تعبّداً محارب است؟ اثر اين تنزيل و تعبّد فقط جواز قتل لصّ در اوّلين مرحله دفاع است؛ ولى احكام ديگر محارب بر او اقامه نمى‌شود.

يا روايت در مقام بيان اين است كه تمام افراد لصّ حقيقتاً محارب بوده و خصوصيّات محارب را دارا هستند؟ اگر چنين معنايى مقصود باشد، بايد به كلام صاحب شرايع رحمه الله ملتزم شد كه در معناى لصّ، عنوان تغلّب و قاهريّت، و قهر و غلبه مأخوذ است و به مطلق سارق لصّ نمى‌گويند.

آيا با مراجعه‌ى به روايات ديگر امكان حلّ اين معمّا هست؟ در روايت زير دقّت كنيد:

وعن عليّ بن إبراهيم، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن أبان بن عثمان، عن رجل، عن الحلبي، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام، قال: قال أمير المؤمنين عليه السلام: إذا دخل عليك اللصّ المحارب فاقتله، فما أصابك فدمه في عنقي. [٢]

فقه الحديث: در اين روايت معتبره‌ [٣] امام صادق عليه السلام فرمود: وقتى لصّ محارب بر تو داخل شد، قتلش مشروعيّت دارد، و مى‌توانى او را بكشى؛ آن‌چه در اين رابطه گريبانت را گرفت، خونش به گردن من- يعنى مسأله‌اى نسبت به قتلش نيست.-

آيا لفظ «المحارب» قيد توضيحى براى لصّ است يا قيد احترازى؟ آيا اين روايت‌

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٤٣، ابواب حدّ محارب، ح ١.

[٢]. وسائل الشيعة، ج ١١، ص ٩٣، باب ٤٦ از ابواب جهاد عدو، ح ٧ و ج ١٨، ص ٥٩٠، باب ٦ از ابواب الدفاع، ح ١.

[٣]. در تفصيل الشريعه كتاب حدود مى‌فرمايند: «روايت مرسل است ولى صاحب جواهر آن را مثل موثق يا صحيح دانسته، ظاهراً به جهت اين است كه روايت از مرسلات ابن ابى عمير مى‌باشد و ما در بحث مسكر بر اين مبنا اشكال كرديم.».