آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٣٣٢ - تعميم عنوان محارب نسبت به زن و مرد

محاربه مختص مردان است يا اين آيه را نيز بايد تعميم داد همانند آيات و رواياتى كه موصول مذكّر به كار رفته و حكم شامل مرد و زن مى‌شود مانند يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اتَّقُواْ اللَّهَ‌ [١]، يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ ارْكَعُواْ وَ اسْجُدُواْ وَ اعْبُدُواْ رَبَّكُمْ وَ افْعَلُواْ الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‌ [٢] و ...؟

صاحب جواهر رحمه الله فرموده است: مرحوم ابن‌ادريس در كتاب‌ سرائر پس از نقل عبارت‌ خلاف‌ [٣] و مبسوط [٤] مبنى بر تساوى ذكور و اناث در حدّ محاربه مى‌فرمايد: «بيشتر احكامى كه در اين دو كتاب هست، احكام اهل سنّت و مخالفان است، و شيخ طوسى رحمه الله نيز در اين مسأله قول آنان را پذيرفته است، در حالى كه در آيه‌ى محاربه موصول مذكّر استعمال شده است؛ اگر در مواردى مى‌گفتيم زنان با مردان مساوى هستند، دليل بود؛ ولى در اين مقام هيچ دليلى بر تعميم وجود ندارد؛ لذا، بايد به اختصاص حدّ محارب به مردان فتوا داد». [٥]

صاحب جواهر رحمه الله مى‌فرمايد: مرحوم ابن ادريس در صفحه‌ى بعد مى‌گويد: «ثابت كرديم در حدّ محاربه براى زنان و مردان فرقى نيست؛ زيرا، آيه‌ى شريفه به اطلاق و عمومش بر تساوى مرد و زن دلالت دارد». اين كيفر بى‌ادبى است كه ابن‌ادريس رحمه الله نسبت به شيخ طوسى رحمه الله و ديگران روا داشته است. [٦]

[١]. سوره‌ى مائده، ٣٥.

[٢]. سوره‌ى حج، ٧٧.

[٣]. الخلاف، ج ٥، ص ٤٧٠، مسأله ١٥.

[٤]. المسبوط، ج ٨، ص ٥٦.

[٥]. السرائر، ج ٣، ص ٥٠٨.

[٦]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٥٦٨.