آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ١٦ - بررسى روايات سرقت كودك
آوردند در حالى كه سرقت كرده بود. امام عليه السلام انگشتانش را خونين كرد- (تطريف اصابع مانند حكّ انامل است.)- آنگاه فرمود: اگر براى بار دوّم دزدى كنى، انگشتانت را قطع مىكنم. سپس فرمود: آگاه باشيد اين كار را فقط رسول خدا صلى الله عليه و آله و من انجام دادهايم.
تذكّر ١: مخالفت مضمون اين روايت با روايات گذشته و فتواى شيخ طوسى رحمه الله روشن است؛ زيرا، رنگين كردن انگشتان به خون در دفعهى اوّل بوده است. از اين روايت، عفو و تخييرى استفاده نمىشود؛ در مرتبهى اوّل تطريف و در مرتبهى دوّم بريدن انگشتان است كه هم بر قطع بند اوّل و هم بر قطع تمام انگشت دلالت دارد.
تذكّر ٢: عبارتى كه امام راحل رحمه الله در تحريرالوسيله آوردهاند، از اين روايت و روايت بعد مأخوذ است. بيان ايشان هرچند ظهور ندارد، ولى دلالت و اشعارى در آن هست كه بريدن انگشتان دست كودك اگر واقعيّت هم داشته باشد، از شئون معصوم عليه السلام است؛ فقط او مىتواند چنين كارى را انجام دهد، ديگران حقّ چنين امرى ندارند.
براى اين كه بتوانيم نظر صحيح را ابراز كنيم، بايد روايت دوّم را ملاحظه نماييم.
٦- وعن حميد، عن ابن سماعة، عن غير واحد، عن أبان، عن عبدالرّحمن بن أبي عبداللَّه، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال: إذا سرق الصّبي ولم يحتلم قطعت أطراف أصابعه، قال: وقال: لم يصنعه إلّارسول اللَّه صلى الله عليه و آله وأنا. [١]
فقه الحديث: اين روايت نيز مانند روايت قبل مرسل است. امام صادق عليه السلام فرمود: اگر كودكى كه به سنّ احتلام نرسيده است دزدى كند، سر انگشتانش را مىبرند. آنگاه امام عليه السلام فرمود: اين كار را كسى غير از رسول خدا صلى الله عليه و آله و من انجام نداده است.
امام صادق عليه السلام در اين روايت عمل امير مؤمنان عليه السلام را حكايت نمىكند؛ فاعل «قال:
ولم يصنعه إلّارسول اللَّه صلى الله عليه و آله وأنا» شخص امام صادق عليه السلام است. از سوى ديگر، حضرت تحت سلطهى خلفاى عبّاسى بودند و موردى را سراغ نداريم كه حدّى از حدود توسّط ايشان اقامه شده باشد. بيان حدود و احكامش توسّط آن حضرت فراوان است؛ ليكن اجراى حدود آن هم در مورد كودك و به صورت قطع دست در سرقت، مسألهاى
[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٢٤، باب ٢٨ از ابواب حدّ سرقت، ح ٩.